Wat vieren we met Kerstmis? De oorsprong van het kerstkind
Wat vieren we met Kerstmis?
Kerstmis is voor veel Nederlanders meer dan alleen cadeautjes en een dikke maaltijd. Het is een moment van bezinning, verbinding en licht in de donkere dagen.
We vieren de geboorte van Jezus Christus, maar ook de warmte van samenzijn. Het is een feest dat je op 25 en 26 december viert, en dat wereldwijd bekend is. De kern van Kerstmis is het verhaal van Jezus’ geboorte.
De christelijke betekenis
Volgens de Bijbel werd hij geboren in een eenvoudige stal in Bethlehem.
Zijn ouders, Maria en Jozef, konden nergens onderdak vinden. Het kerstkind lag in een kribbe, omringd door herders en dieren. Dit verhaal staat centraal in het christelijk kerstfeest. Kerstmis is ook een feest van licht.
Het feest van het licht
In de donkere wintermaanden brengen kaarsen, kerstlampjes en de kerstboom warmte en licht in huis. Het licht symboliseert hoop en vernieuwing.
Veel kerken hebben speciale diensten waarin kaarsen worden aangestoken. Zo wordt de duisternis verdreven en de komst van het licht gevierd.
De geboorte van Jezus Christus
Het kerstverhaal begint met een lange reis. Maria en Jozef moesten vanuit Nazareth naar Bethlehem toe vanwege een volkstelling.
Onderweg vonden ze geen plek in de herberg. Daarom moesten ze slapen in een schuur of stal. Daar werd Jezus geboren.
De reis naar Bethlehem
De reis naar Bethlehem was zwaar. Maria was zwanger en moest op een ezel reizen.
Jozef zocht onderweg naar onderdak, maar overal was het vol. Uiteindelijk vonden ze een plekje in een eenvoudige ruimte waar dieren stonden.
De kribbe en de herders
Dit is de plek waar het kerstkind ter wereld kwam. In de stal lag Jezus in een kribbe. Dit is een bak waar normaal dierenvoer in ligt. Herders uit de omgeving hoorden van engelen dat er een kind was geboren.
Zij kwamen langs om het kind te zien en te aanbidden. Dit deel van het verhaal laat zien dat het kerstkind voor iedereen is, niet alleen voor de rijken.
De oorsprong van het kerstfeest
Kerstmis is niet altijd op 25 december gevierd. In de vroege kerk was de geboorte van Jezus niet het belangrijkste feest.
Pas later, in de 4e eeuw, werd besloten om de geboorte van Jezus op 25 december te vieren.
Heidense midwinterfeesten
Dit had te maken met bestaande heidense feesten. Voordat het christendom zijn intrede deed, waren er al midwinterfeesten. In Nederland en andere delen van Europa werd het einde van de winter gevierd.
Mensen staken vuren aan en vierden de terugkeer van het licht. Deze feesten hadden veel overlap met wat later kerstmis zou worden. In het Romeinse Rijk was 25 december een belangrijke dag. Op die dag vierden ze de geboorte van de zonnegod Sol Invictus.
De Romeinse zonnegod (Sol Invictus)
De kerk zag deze datum als geschikt om de geboorte van Jezus te vieren.
Zo konden ze de heidense tradities overnemen en een christelijke betekenis geven.
In de 4e eeuw bepaalde de kerk dat de geboorte van Jezus op 25 december gevierd zou worden (Historiek)
Kersttradities en symbolen
Kerstmis heeft veel tradities en symbolen die je in Nederland overal tegenkomt.
De kerstboom
Van de kerstboom tot de kerststal, elk item heeft zijn eigen verhaal en betekenis. De rijke geschiedenis van de kerstboom is een groene boom die je in huis haalt en versiert met ballen, lichtjes en een ster op de top. De oorsprong ligt in Duitsland, waar mensen in de 16e eeuw bomen in huis haalden.
In Nederland is de kerstboom in de 19e eeuw populair geworden. Veel gezinnen kopen een boom bij de lokale tuinier of op de kerstmarkt.
De kerststal
Een boom kost tussen de €20 en €50, afhankelijk van de grootte.
De kerststal is een afbeelding van de geboorte van Jezus. Je ziet Maria, Jozef, het kerstkind en de herders. Sommige kerken hebben een echte kerststal met levende dieren. Thuis zetten veel mensen een kleine kerststal neer, geïnspireerd door de traditie van Franciscus van Assisi.
De kerstman
De materialen kunnen van hout, klei of porselein zijn. Prijzen variëren van €10 voor een simpele set tot €100 voor een uitgebreide.
De kerstman is een symbool dat uit Amerika komt, maar in Nederland ook steeds populairder wordt. Hij brengt cadeautjes en rijdt op een slee met rendieren. In Nederland wordt soms ook Sinterklaas met kerst genoemd, maar de kerstman is apart. Veel kinderen geloven dat de kerstman ’s nachts langskomt.
Hoe vieren we Kerst in Nederland?
In Nederland is Kerstmis een feest van twee dagen. Op 25 en 26 december vieren we met familie en vrienden.
Eerste en Tweede Kerstdag
Het is een tijd van rust, eten en gezelligheid. Eerste Kerstdag is de belangrijkste dag.
Kerstdiner
Veel mensen gaan naar de kerk of blijven thuis. Op Tweede Kerstdag bezoeken ze vaak familie of vrienden. Beide dagen zijn vrije dagen. Veel winkels zijn dicht, behalve sommige supermarkten.
- Gourmetvlees en -groenten
- Stamppot met rookworst
- Appelmoes en aardappelen
- Een toetje met slagroom
Het kerstdiner is een hoogtepunt. Veel gezinnen kiezen voor gourmetten of een uitgebreide maaltijd.
Nachtmis
Een typisch Nederlands kerstdiner kan bestaan uit: De kosten voor een kerstdiner liggen tussen de €15 en €30 per persoon, afhankelijk van wat je kookt. In veel kerken is er op kerstavond een nachtmis.
Dit is een dienst waarin de geboorte van Jezus wordt herdacht. Mensen zingen kerstliederen en luisteren naar een verhaal.
Sommige kerken hebben een kinderkerst of een speciale viering voor ouderen. De sfeer is vaak warm en intiem.
Of je nu gelovig bent of niet, Kerstmis is een moment om stil te staan bij wat echt telt: verbinding, licht en warmte. Dus pak een kop warme chocolademelk, steek een kaars aan en geniet van de kerstdagen.