Wat neem je mee als pelgrim? De ultieme paklijst

Portret van Henk van der Linden, historicus over religieuze tradities in Nederland
Henk van der Linden
Historicus en cultuurjournalist
Pelgrimsroutes en Bedevaartsoorden · 2026-02-15 · 8 min leestijd

De basis: Rugzak en wandelschoenen

Een pelgrimstocht begint met je voeten en je rug. Letterlijk. Voordat je ook maar één meter loopt, moet je basis op orde zijn.

Dit zijn je belangrijkste aankopen, de spullen die je gewicht dragen en je comfort bepalen. Bespaar hier nooit op, want een slechte rugzak of verkeerde schoenen verpesten je tocht sneller dan je denkt. Voor de meeste pelgrimsroutes, zoals de beroemde Camino naar Santiago de Compostela of de pelgrimsroute naar Rome, loop je met bepakking. Je overnacht in herbergen en moet dus je slaapspullen, kleding en toiletartikelen meenemen.

Een rugzak van 30 tot 40 liter is voor de meeste pelgrims ideaal. Hier past precies alles in wat je nodig hebt, zonder dat je jezelf overlaadt.

Hoeveel liter rugzak?

Een 40-liter rugzak is een veilige keuze als je wat meer ruimte wilt voor een boek of een extra trui.

Ga voor een rugzak met een goed draagcomfort, bij voorkeur met heupband om het gewicht op je bekken te verdelen. Een rugzak pelgrim van dit formaat weegt vaak niet meer dan 1,5 kilo leeg. Je wandelschoenen zijn je heilige graal.

De meest gemaakte fout is het kopen van nieuwe schoenen vlak voor de tocht. Doe dit niet. Je wilt dat je schoenen al een paar honderd meter hebben gelopen, dat ze als een oude sok zitten.

Het kiezen van de juiste schoenen

Kies voor stevige wandelschoenen met voldoende demping en een goed profiel. Voor de Camino Francés, met zijn eindeloze gravelwegen, is een halfhoge wandelschoen een uitkomst. Voor de Nederlandse pelgrimsroutes zoals het Pieterpad of de Jacobspad, waar je ook wel eens op asfalt loopt, volstaat een lichte wandelschoen vaak ook.

Zorg dat je sokken van merinowol draagt; die voorkomen blaren en ruiken minder snel.

Loop je schoenen in op een lange wandeling in Nederland, bijvoorbeeld in de Utrechtse Heuvelrug of de Veluwe. Je voeten zullen je dankbaar zijn na tien kilometer.

Kleding voor verschillende weersomstandigheden

Het weer is je grootste uitdaging. Zeker in Nederland en Noord-Europa kan het in één dag omslaan van zon naar stortregen.

Het geheim is laagjes. Je bouwt je outfit op als een ui, zodat je altijd de juiste combinatie kunt maken. Je hoeft niet veel mee te nemen, maar je moet wel slim kiezen.

De was doe je onderweg in een wasbakje of in een wasmachine in een herberg, dus je draait steeds dezelfde setjes.

Het lagensysteem werkt simpel. Op je blote huid draag je een synthetisch shirt of een merinowollen shirt. Dit neemt zweet op en houdt je droog.

Het lagensysteem

Daarover draag je een fleecevest of een lichtgewicht donzen jack. Dit is je isolatielaag.

Het fleecevest is een klassieker onder pelgrims; het is licht, warm en droogt snel.

De buitenste laag is je regenjas of windjack. Kies voor kleding die snel droogt. Katoen is je vijand; het wordt zwaar als het nat is en droogt traag. Ga voor technische stoffen.

Een extra paar sokken en een onderbroek in je rugzak is een must. Zo ben je altijd verzekerd van droge voeten en fris ondergoed, wat je humeur enorm kan oppeppen.

Regenkleding en poncho's

Als het regent, wil je droog blijven. Een regenjas is goed, maar een poncho is vaak beter voor pelgrims. Een poncho bedekt niet alleen je bovenlichaam, maar ook je rugzak.

Zo blijft ook je bagage droog. Er zijn speciale pelgrim-poncho's te koop die een extra stuk stof hebben om over de rugzak te vallen.

Dit is een uitkomst. Een simpele regenjas kan ook, maar zorg dan dat je rugzak regenhoes heeft. Die regenhoes is een goedkope oplossing en weegt bijna niets.

Een poncho camino is vaak iets duurder, maar veel pelgrims zweren erbij.

In Nederland kun je prima uit de voeten met een poncho van een outdoorwinkel. Het is een kwestie van voorkeur: hou je van bewegingsvrijheid of van maximale dekking?

Slaapspullen voor in de herberg

De meeste pelgrims kiezen ervoor om onderweg naar Santiago te overnachten in herbergen (albergues). Dit zijn grote slaapzalen met stapelbedden.

Je hebt je eigen spullen nodig. De herberg verstrekt vaak een matras en soms een deken, maar je eigen slaapzak of lakenzak is onmisbaar.

Hygiëne en comfort staan hier voorop. Je wilt weten dat je in een eigen, schone 'cocon' slaapt, ongeacht hoe de herberg eruitziet. Je slaapzak moet licht en compact zijn.

Je draagt hem de hele dag op je rug. Een zware, volumineuze slaapzak is nachtmerrie. Ga voor een lichtgewicht zomer slaapzak, goed tot een temperatuur van ongeveer 10-15 graden. In de zomer slaap je in de Pyreneeën of in Spanje vaak in een warme kamer, soms met airco, soms zonder.

Lichtgewicht slaapzak

Een te warme slaapzak is dan net zo vervelend als een te koude.

Er zijn speciale pelgrim-slaapzakken te koop die weinig wegen en weinig ruimte innemen. Denk aan een gewicht van 500 tot 800 gram.

Dat scheelt enorm in je rugzak. Een lakenzak is lichter dan een slaapzak en een goed alternatief voor warme nachten. Veel pelgrims combineren dit met een dun slaapzakje of een deken die je in de herberg kunt krijgen.

Je lakenzak is je persoonlijke hygiënische barrière. Was hem regelmatig onderweg.

Lakenzak en oordoppen

Dan slaap je altijd fris. Een andere essentiële tool zijn oordoppen. In een slaapzaal met twintig pelgrims is het lawaai van snurken onvermijdelijk.

Een goede set oordoppen is je beste vriend. Zonder oordoppen slaap je slecht en word je vermoeid.

Neem een setje van siliconen of was dat je op maat kunt maken.

Je nachtrust is goud waard.

Toiletartikelen en EHBO

Je eigen apotheekje meenemen is verstandig. Onderweg ben je je eigen dokter.

De meeste dorpjes hebben een apotheek, maar die is niet altijd open of voorzien van precies wat jij nodig hebt op dat moment. Een kleine EHBO-set met basisbenodigdheden is cruciaal. Je voeten zijn je belangrijkste bezit, dus verzorg ze alsof je leven ervan afhangt. Blaren.

Het woord alleen al doet pijn. Bijna elke pelgrim krijgt ermee te maken.

Blarenpleisters en voetverzorging

De truc is om ze te voorkomen. Smeer je voeten in met vaseline op plekken die kunnen schuren.

Draag altijd schone, droge sokken. En als je toch een plek voelt ontstaan, stop meteen. Plak er direct een blarenpleister op.

Neem een doosje met verschillende soorten pleisters: Compeed werkt als een tweede huid en blijft dagen zitten. Neem ook een pincet mee (voor splinters) en wat ontsmettingsmiddel.

Een voetencrème voor 's avonds om je vermoeide voeten te masseren, is een heerlijke luxe die je snel als noodzaak gaat zien. Je wast je elke dag. In een herberg is een badkamer met een douche.

Sneldrogende handdoek

Neem geen zware katoenen handdoek mee. Die wordt zwaar en stinkt.

Een sneldrogende handdoek, gemaakt van microvezel, is essentieel. Hij weegt bijna niets, neemt veel water op en is in een uurtje weer droog.

Je kunt hem boven je rugzak hangen om te laten waaien. Zoek naar een maat die groot genoeg is om je mee af te drogen, maar klein genoeg om op te vouwen tot een bal.

Een handdoek van 30x60 cm is vaak groot genoeg.

Belangrijke documenten en elektronica

Je identiteit en je communicatie met de buitenwereld. In de pelgrimstraditie is je stempelkaart (de credencial) je paspoort naar de volgende herberg.

In de moderne tijd komt daar een telefoon bij voor navigatie, contact en veiligheid. Zorg dat dit spul goed beschermd is en altijd opgeladen. Je pelgrimspas, de credencial, is heilig.

Zonder deze kaart kom je niet in de meeste pelgrimsherbergen en krijg je geen stempels.

Pelgrimspas en ID

Je hebt hem nodig voor het 'Compostela' certificaat in Santiago. Koop deze bij een officiële instantie, zoals de NCV (Nederlandse Camino Vereniging) of een kerk in Nederland die pelgrims ondersteunt. Neem ook een paspoort of ID-kaart mee voor deze bijzondere moderne pelgrimage.

Soms wordt er bij de herberg om gevraagd. Bewaar deze documenten in een waterdicht plastic mapje of een speciale documentenhouder in je rugzak.

Een stempel op je pas is leuk, maar een doorweekte kaart is drama.

Powerbank en wereldstekker

Je telefoon is je kaart, je camera en je lifeline. De accu raakt leeg. Een powerbank is dus net zo essentieel als je schoenen. Zorg voor een powerbank met voldoende capaciteit, minimaal 10.000 mAh.

Daarmee laad je je telefoon drie tot vier keer volledig op. Omdat je voor een fysieke voorbereiding op een pelgrimstocht veel tijd kwijt bent, zijn stopcontacten onderweg vaak schaars.

Als je in Spanje of Frankrijk bent, heb je een wereldstekker nodig. De stopcontacten zijn anders dan in Nederland. Een simpele, lichte wereldstekker weegt bijna niets en voorkomt frustratie in een volle herberg. Leg je spullen 's nachts altijd bij je of laad ze op als er ruimte is.

Wat je beter thuis kunt laten

De verleiding is groot om alles mee te nemen 'voor het geval dat'. Dat is de grootste fout die je kunt maken.

Elk extra grammetje voel je na tien kilometer. De kunst van het pelgrim zijn is loslaten.

Je hebt minder nodig dan je denkt. Thuis voelt je kledingkast vol, onderweg is je rugzak vaak al te zwaar. Laten we even heel praktisch zijn. Laat deze dingen thuis:

  • Boeken. Neem er maximaal één
Portret van Henk van der Linden, historicus over religieuze tradities in Nederland
Over Henk van der Linden

Henk schrijft al 20 jaar over Nederlandse en Europese cultuurgeschiedenis voor een breed publiek.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Pelgrimsroutes en Bedevaartsoorden
Ga naar overzicht →