Tienden geven: Wat zegt de bijbel over financiële bijdragen?

Portret van Henk van der Linden, historicus over religieuze tradities in Nederland
Henk van der Linden
Historicus en cultuurjournalist
Doop, Trouwen en Rouwen · 2026-02-15 · 8 min leestijd

Je staat voor de vraag: wat moet ik nu eigenlijk financieel bijdragen aan de kerk?

Het idee van ‘tienden geven’ klinkt vaak als een ouderwetse regel, maar het is een gesprek dat al eeuwen speelt, van de Bijbel tot aan de kerkbank in jouw eigen dorp. Of je nu net begint met geloven of al jarenlang meedraait, het is goed om te snappen waar dit vandaan komt en hoe het vandaag de dag werkt. Want geven is niet alleen een financiële kwestie; het is een manier om je geloof te laten zien en om zorg te dragen voor je gemeenschap. In Nederland zie je veel variatie in hoe kerken hiermee omgaan.

## Wat betekent het geven van tienden? Tienden geven is in essentie het afstaan van 10 procent van wat je verdient of oogst. Het is een principe dat verder gaat dan alleen geld; het draait om een houding van dankbaarheid en vertrouwen. In de Bijbel wordt gesproken over ‘eerstelingen’, wat betekent dat je het beste van wat je hebt, als eerste aan God geeft. Dit is niet alleen een financiële handeling, maar een manier om je prioriteiten te stellen. Het is een erkenning dat alles wat je hebt, uiteindelijk van God komt.
Tienden geven verwijst naar het afstaan van 10 procent van het inkomen of de opbrengst.

Van de oproep tot een vaste bijdrage via Kerkbalans tot de vrijwillige collecte in een kleine gemeente. Laten we samen kijken wat de Bijbel hierover zegt en hoe je dit praktisch kunt toepassen in je eigen leven.

Definitie van tienden

Financiële toewijding gaat dus verder dan een percentage. Het is een manier om je hart te richten op wat echt belangrijk is.

Het principe van eerstelingen

In Nederland zie je dit terug in de manier waarop mensen soms bewust kiezen om een deel van hun inkomen te reserveren voor goede doelen of de kerk. Het is een keuze die rust kan brengen, omdat het je helpt om je geld niet als iets van jezelf te zien, maar als iets dat je mag beheren. Het concept van tienden is eenvoudig: 10 procent van je inkomen of opbrengst.

Financiële toewijding

In de Bijbel wordt dit vaak gekoppeld aan de opbrengst van het land, zoals graan of wijn. In onze tijd gaat het vooral om inkomen uit werk of andere inkomstenbronnen.

## Richtlijnen voor tienden in het Oude Testament In het Oude Testament wordt tienden geven beschreven als een verplichting voor het volk Israël. Het was een manier om de Levieten, de priesters, te onderhouden. Abraham gaf al tienden aan Melchisedek, een voorloper van het priesterschap. De wet van Mozes legde dit vast in de wetgeving, zoals in Leviticus 27:30: "Een tiende van de opbrengst van het land, van de vrucht van de bomen, behoort aan de Heer; het is een heilige gave voor de Heer."

Het is een richtlijn, geen dwang, maar het helpt om een gestructureerde manier van geven te ontwikkelen. Eerstelingen betekent dat je het beste van wat je hebt, als eerste geeft. Dit kan geld zijn, maar ook tijd of aandacht.

Abraham en Melchisedek

In de Bijbel was het een manier om God te eren en te laten zien dat je Hem vertrouwt.

De wet van Mozes

In Nederland zie je dit soms terug in de traditie van de ‘eerste collecte’ in de kerk, waarbij mensen bewust kiezen om als eerste te geven. Financiële toewijding gaat over hoe je met je geld omgaat.

Onderhoud van de Levieten

Het is niet alleen een percentage, maar een houding. In Nederland zie je dit bijvoorbeeld in de manier waarop mensen kiezen voor duurzame producten of giften aan goede doelen.

## Het perspectief van het Nieuwe Testament In het Nieuwe Testament verandert de kijk op tienden. Jezus benadrukt de houding achter het geven, niet alleen het percentage. De vroege kerk liet een voorbeeld van vrijgevigheid zien, waarbij mensen alles deelden wat ze hadden. Het gaat niet om een wettisch gebod, maar om een hart dat wil geven.

Tienden geven is onderdeel van deze bredere keuze om je financiën in te zetten voor iets groters dan jezelf. In Nederland zijn er historische voorbeelden van tienden, zoals in de middeleeuwen, waar boeren een deel van hun oogst afstonden aan de kerk. Dit was niet alleen een financiële verplichting, maar ook een manier om de kerk te ondersteunen in haar taken, zoals armenzorg en onderwijs. Abraham gaf tienden aan Melchisedek, de koning van Salem, zonder dat er een wet was die hem dit opdroeg.

Jezus over tienden

Dit toont aan dat tienden geven een principe is dat verder gaat dan wetgeving. Het is een uitdrukking van dankbaarheid en erkenning van God’s zegeningen.

De vrijgevigheid van de vroege kerk

In de wet van Mozes werd tienden geven een verplichting. Het was bedoeld voor de Levieten, die geen eigen land hadden en afhankelijk waren van de bijdragen van het volk.

Geven vanuit het hart

In Nederland zie je hier een parallel met de kerkbelasting, die vroeger werd geheven om de kerk financieel te ondersteunen. De Levieten waren verantwoordelijk voor de dienst in de tempel. Zonder tienden hadden ze geen inkomen.

## Hoe gaan kerken vandaag de dag om met tienden? In Nederland zijn er verschillende tradities als het gaat om tienden. Sommige kerken, zoals evangelische gemeenten, moedigen tienden aan als een richtlijn. Andere, zoals de Rooms-Katholieke Kerk, leggen meer nadruk op vrijwillige bijdragen. Kerkbalans is een bekend initiatief in Nederland waarbij kerken jaarlijks vragen om een financiële bijdrage.

In onze tijd kunnen we dit zien als een manier om de kerkelijke medewerkers en activiteiten te ondersteunen. In Nederland dragen veel kerken dit uit via collectes en vrijwillige bijdragen.

Verschil tussen evangelische en traditionele kerken

Een bekend vers is 2 Korintiërs 9:7: "Ieder geve naar wat hij in zijn hart heeft besloten, niet met tegenzin of uit dwang, want God heeft de blijmoedige gever lief." Dit benadrukt dat geven uit vreugde belangrijker is dan een vast percentage. Jezus sprak over tienden in de context van rechtvaardigheid en liefde. In Matteüs 23:23 zegt hij dat je tienden moet geven, maar niet ten koste van belangrijkere zaken zoals recht, barmhartigheid en trouw.

In Nederland zie je dit terug in de manier waarop kerken soms meer nadruk leggen op maatschappelijke betrokkenheid dan op financiële bijdragen, vergelijkbaar met de spirituele verdieping tijdens de vastentijd.

Kerkbalans

De vroege kerk deelde alles wat ze had. In Handelingen 2:44-45 staat beschreven dat ze hun bezittingen gemeenschappelijk maakten.

In Nederland is er een sterke traditie van samenwerking en gemeenschapszin, wat hierop aansluit.

Vrijwillige bijdragen

Geven vanuit het hart betekent dat je geeft omdat je het wilt, niet omdat het moet. In Nederland zie je dit bijvoorbeeld in de manier waarop mensen spontaan geld doneren aan goede doelen na een ramp of crisis. De discussie over verplicht tienden geven is actueel. Sommige mensen voelen zich onder druk gezet, terwijl anderen het zien als een manier om de kerk te steunen, net zoals men in de christelijke traditie door de jaren heen nadenkt over de laatste levensfase.

Het is belangrijk om een balans te vinden tussen vrijgevigheid en persoonlijke financiële rust. Evangelische kerken benadrukken vaak het geven als een uitdrukking van geloof, terwijl traditionele kerken meer nadruk leggen op structurele bijdragen via belastingen of collectes.

## Praktische toepassing: Moet je bruto of netto tienden geven? Een veelgestelde vraag is of je bruto of netto tienden moet geven. Bruto is je inkomen voor belastingen, netto is wat je overhoudt na belastingen. In Nederland is netto gangbaarder, omdat het dichter bij je daadwerkelijke besteedbare inkomen ligt. Maar het hangt af van je persoonlijke situatie en overtuiging.

In Nederland zie je dit terug in de diversiteit van kerkdiensten en financiële modellen.

Kerkbalans is een Nederlands initiatief waarbij kerken jaarlijks vragen om een financiële bijdrage. Het is een gestructureerde manier om de kerk te ondersteunen. Veel kerken gebruiken dit om hun activiteiten, zoals jeugdwerk en diaconaat, te financieren.

Veelgestelde vragen

Vrijwillige bijdragen zijn in veel kerken de norm. Dit geeft mensen de vrijheid om te geven wat ze kunnen of willen.

In Nederland zie je dit bijvoorbeeld in de collectes tijdens diensten, waarbij mensen geld in een schaal leggen zonder verplichting. Veel mensen verdiepen zich in de betekenis van de offerande in plaats van enkel tienden te geven aan goede doelen. In de Bijbel is dit niet expliciet verboden, maar de focus ligt op het ondersteunen van de gemeenschap van gelovigen.

Persoonlijke financiën

In Nederland zie je dat sommigen kiezen voor een mix: een deel voor de kerk, een deel voor goede doelen.

Een veelgestelde vraag is hoeveel geld je aan de kerk moet geven. Het antwoord hangt af van je persoonlijke overtuiging en financiële situatie.

Geven aan goede doelen vs. de lokale kerk

Begin klein, bijvoorbeeld met 5 procent, en bouw op als je je comfortabel voelt.

Persoonlijke financiën zijn belangrijk bij het beslissen over tienden. In Nederland zie je dat veel mensen gebruikmaken van budgetplanners om hun uitgaven in kaart te brengen. Dit helpt om een realistisch bedrag te bepalen voor geven. Geven aan goede doelen is een mooie manier om impact te hebben, maar de lokale kerk ondersteunen is ook waardevol. In Nederland zie je dat veel kerken samenwerken met goede doelen, zoals de Voedselbank of vluchtelingenwerk, om een bredere impact te hebben.

Portret van Henk van der Linden, historicus over religieuze tradities in Nederland
Over Henk van der Linden

Henk schrijft al 20 jaar over Nederlandse en Europese cultuurgeschiedenis voor een breed publiek.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Doop, Trouwen en Rouwen
Ga naar overzicht →