Spiritualiteit in de dagelijkse taken: De visie van Broeder Lawrence

Portret van Henk van der Linden, historicus over religieuze tradities in Nederland
Henk van der Linden
Historicus en cultuurjournalist
Spiritualiteit, Gebed en Bezinning · 2026-02-15 · 7 min leestijd

Je kent dat wel: je bent aan het afwassen, de vaat stapelt zich op, en je gedachten dwalen af naar je to-do lijst.

Terwijl je de zeep over een bord wrijft, voelt het alsof je hoofd alweer ergens anders is. Broeder Lawrence, een eenvoudige karmeliet uit de 17e eeuw, had hier een revolutionaire kijk op. Hij leerde dat je in die gewone, soms saaie momenten, God kunt vinden.

## Wie was Broeder Lawrence? Broeder Lawrence was geen beroemde theoloog of een heilige met een spectaculair verleden. Zijn echte naam was Nicolas Herman, en hij leefde van 1614 tot 1691. Hij was een man van eenvoudige komaf, die als soldaat en later als karmeliet door het leven ging. Zijn roeping vond hij niet in een prachtig klooster of een hoge positie, maar in de keuken van het Parijse klooster van de Karmelieten. Hier bracht hij het grootste deel van zijn dagen door met koken, schoonmaken en andere alledaagse taken. Zijn leven als karmeliet was er een van dienstbaarheid. Hij zag het kloosterwerk niet als een last, maar als een roeping. In plaats van te wachten op een bijzondere roeping, vond hij zijn roeping in de gewone dingen. Zijn dagelijkse taken werden zijn gebed. Het was in deze eenvoud dat zijn diepe spiritualiteit tot bloei kwam. Zijn leven laat zien dat je geen spectaculaire roeping nodig hebt om dicht bij God te komen. Je kunt Hem vinden in de keuken, in de tuin of achter je bureau.

Broeder Lawrence, Nicolas Herman, karmelieten

Geen aparte gebedstijd nodig, maar een continue gesprek met Hem, zelfs terwijl je de afwas doet. Het is een spiritualiteit die perfect past bij ons drukke leven, waarin we vaak denken dat spiritualiteit iets is voor de zondagochtend.

Laten we eens kijken hoe Broeder Lawrence dit voor elkaar kreeg. Deze man, Nicolas Herman, werd geboren in het Franse dorpje Hériménil.

## De kernboodschap: De beoefening van de tegenwoordigheid van God De kern van Broeder Lawrence's visie is simpel maar diepgaand: de 'tegenwoordigheid van God'. Dit betekent niet dat je constant op je knieën ligt of luid bidt. Het gaat erom dat je je continu bewust bent van God's aanwezigheid in alles wat je doet. Of je nu aardappelen schilt, de vloer dweilt of een rapport typt, je kunt het doen als een daad van liefde voor God. Het is een mindset, een manier van kijken naar de wereld. Hij zag geen scheiding tussen het heilige en het seculiere. Voor hem was het wassen van de vloer net zo heilig als het bijwonen van een mis. Het ging erom de intentie achter je handelen te veranderen. In plaats van te denken: "Ik moet dit werk doen", dacht hij: "Ik doe dit werk voor God, uit liefde voor Hem." Deze simpele verschuiving verandert alles. Een saaie taak wordt een gebed, een moment van verbinding.

Het boek en de brieven

Zijn leven veranderde drastisch na een spirituele ervaring in zijn jonge jaren. Hij trad toe tot de ongeschoeide karmelieten, een strengere tak van de Karmelietenorde. Zijn roepnaam werd Broeder Lawrence van de Opstanding. Zijn eenvoud en toewijding aan de dagelijkse taken maakten hem tot een legende binnen zijn gemeenschap, nog lang voordat zijn geschriften wereldwijd bekend werden.

Na zijn dood in 1691 werden zijn inzichten gebundeld door zijn medebroeders. Ze verzamelden zijn brieven en gesprekken en publiceerden ze onder de titel 'De beoefening van de tegenwoordigheid van God'.

## God vinden in de afwas en alledaagse taken Stel je voor: je staat in de keuken, de geur van afwasmiddel hangt in de lucht, en je handen zijn warm van het water. Broeder Lawrence zou hier zeggen: "Dit is je altaar." Hij geloofde dat er geen moment is waarop God niet aanwezig is. De vraag is niet of God er is, maar of wij Hem opmerken. De afwas, de boodschappen, het schoonmaken van het huis – het zijn allemaal kansen om Gods aanwezigheid te ervaren. Het idee is dat je werk niet langer een noodzakelijk kwaad is, maar een manier om je liefde voor God te uiten. Het gaat erom dat je je werk doet met een oprecht hart, alsof je het voor een geliefde doet. Dit maakt zelfs de meest eentonige taken betekenisvol. Je bent niet langer een werker, maar een dienaar van God in je eigen huis. Dit is een spiritualiteit die geen extra tijd kost, maar de tijd die je al hebt, verrijkt.

Geen scheiding tussen heilig en seculier

Dit boek is geen ingewikkeld theologisch werk. Het is een verzameling van eenvoudige, directe lessen over hoe je een leven van gebed kunt leiden, zonder je dagelijks leven op te geven. Het boek wordt nog steeds gelezen door mensen over de hele wereld die op zoek zijn naar een praktische spiritualiteit.

Voor veel mensen is spiritualiteit iets voor de zondag. Broeder Lawrence breekt volledig met dit idee en toont hoe je met het ochtendgebed kracht voor de nieuwe dag vindt.

## Obstakels bij het oefenen van Gods aanwezigheid Natuurlijk is het niet altijd even makkelijk. Onze gedachten zijn vaak een drukke, chaotische plek. We worden afgeleid door zorgen, plannen en herinneringen. Broeder Lawrence erkende dit volledig. Hij had het over de "afdwalende gedachten" die ons kunnen tegenhouden. Soms voel je je spiritueel ver van God, terwijl je gewoon je werk aan het doen bent. Dit is volgens hem normaal en geen reden om op te geven. Stress en drukte zijn ook grote obstakels. Wanneer je gehaast bent en je hoofd zit vol, is het moeilijk om je bewust te zijn van Gods aanwezigheid. In plaats van je te ergeren aan de drukte, zag Broeder Lawrence het als een kans. Juist in die momenten van chaos kun je leren om snel terug te keren naar een staat van rust en bewustzijn. Het is een oefening in mentale veerkracht.

Afdwalende gedachten, Drukte en stress

Hij zag de wereld niet als verdeeld in 'heilig' en 'seculier'. Het hele leven is heilig, doordrenkt met de aanwezigheid van God. Of je nu in een kerk bent of in de supermarkt, je kunt overal God ervaren in de stilte van het dagelijks bestaan.

Dit idee is een verademing voor mensen die het gevoel hebben dat hun dagelijks leven los staat van hun geloof.

## Praktische stappen om de visie van Broeder Lawrence te leven Wil je deze spiritualiteit in je eigen leven toepassen? Het begint met kleine, concrete stappen. Je hoeft niet meteen een karmeliet te worden. Je kunt gewoon beginnen met de dingen die je al doet. Het doel is om je dagelijkse leven te verrijken, niet om het ingewikkelder te maken. Denk aan je werk, hoe groot of klein ook, als een geschenk aan God. Of je nu een rapport schrijft, een kind helpt met huiswerk, of de tuin schoffelt, je kunt het doen met een speciale intentie. Het draait allemaal om bewustwording en een simpele verschuiping in je mindset. Hier zijn een paar praktische tips om te beginnen.

Korte schietgebeden

Wanneer je merkt dat je gedachten afdwalen tijdens het werk, hoef je niet te paniken. Volgens Broeder Lawrence is het simpelweg een kwestie van merken en terugkeren. Het is net als bij meditatie: je merkt op dat je gedachten ergens anders zijn, en dan breng je je aandacht zachtjes terug naar je ademhaling, of in dit geval, naar het werk dat je doet en de aanwezigheid van God daarin.

Stress is geen vijand, maar een leermeester die je herinnert aan je intentie. Een schietgebed is een heel kort gebed dat je in een splitsecond kunt doen.

Intentie zetten voor het werk

Denk aan: "God, help me," "Dank je," of simpelweg "Ik ben hier met U." Broeder Lawrence gebruikte zulke gebeden de hele dag door.

Ze zijn als mentale notities die je terugbrengen naar het moment. Je kunt ze gebruiken terwijl je in de rij staat bij de supermarkt, wacht op een stoplicht of een email verstuurt. Ze houden de verbinding levendig zonder dat je je werk hoeft te onderbreken. Voordat je aan een taak begint, neem je even de tijd om je intentie te zetten.

Dit duurt maar een paar seconden. Zeg in jezelf: "Dit werk doe ik voor U, uit liefde." Of je nu de vaatwasser inruimt of een presentatie geeft, deze simpele intentie verandert de kwaliteit van je werk.

Terugkeren naar het moment

Het maakt je werk tot een daad van aanbidding. Je hoeft niet te wachten op een speciaal gevoel; de intentie is genoeg. Wanneer je merkt dat je bent afgeleid, is het belangrijk om niet boos op jezelf te worden.

Merk het op, en keer dan vriendelijk terug naar het moment. Focus op je zintuigen: wat voel je in je handen? Wat hoor je? Wat ruik je?

Dit brengt je direct in het hier en nu, de plek waar God altijd aanwezig is. Het is een oefening in mindfulness, maar dan met een christelijke basis. Ontdek ook de spirituele betekenis van de natuur; het gaat erom dat je leeft in het nu, met God.

Portret van Henk van der Linden, historicus over religieuze tradities in Nederland
Over Henk van der Linden

Henk schrijft al 20 jaar over Nederlandse en Europese cultuurgeschiedenis voor een breed publiek.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Spiritualiteit, Gebed en Bezinning
Ga naar overzicht →