Sint-Walburgiskerk Zutphen: De kettingbibliotheek (Librije) bezoeken

Portret van Henk van der Linden, historicus over religieuze tradities in Nederland
Henk van der Linden
Historicus en cultuurjournalist
Monumentale Kerken en Kathedralen · 2026-02-15 · 4 min leestijd

Stap binnen in de Sint-Walburgiskerk in Zutphen en je staat oog in oog met eeuwen geschiedenis. Deze kerk is niet zomaar een gebouw; het is een levend museum waar religie, kunst en kennis samenkomen. Het hoogtepunt? De Librije, een kettingbibliotheek uit de zestiende eeuw die je nergens anders vindt.

Ben je benieuwd naar de verhalen achter de stenen, de boeken die vastliggen en de toren die boven de stad uittorent?

Dan is dit jouw plek. We nemen je mee langs de hoogtepunten, van de oude muren tot de klokken op 68 meter hoogte.

De geschiedenis van de Sint-Walburgiskerk

De Sint-Walburgiskerk is al eeuwenlang een baken in Zutphen. De oudste delen van de kerk dateren uit de 11e eeuw, een tijd waarin de stad zich ontwikkelde als belangrijke Hanzestad.

Stichting en bouwfasen

De kerk groeide mee met de stad en kreeg haar huidige vorm door verschillende bouwfasen.

De meeste elementen die je vandaag ziet, zijn romaans of gotisch. De kerk begon als een kleine kapel en werd in de loop der eeuwen uitgebreid. Rond 1100 kreeg ze haar eerste stenen vorm.

De torenbrand

In de dertiende eeuw werd het schip vergroot en kreeg de kerk haar kenmerkende toren. De bouwfasen laten zien hoe de kerk meegroeide met de welvaart van Zutphen.

In 1587 werd de toren getroffen door een brand. De schade was groot, maar de kerk herstelde zich. De huidige toren is een mix van middeleeuwse en latere elementen. Vanaf de top kijk je uit over de stad en zie je hoe de kerk altijd al de horizon domineerde.

De toren is 68 meter hoog en een symbool van Zutphen.

De Librije: Een unieke kettingbibliotheek

De Librije is de trots van de Sint-Walburgiskerk. Het is een kettingbibliotheek, wat betekent dat de boeken vastliggen aan de planken.

Waarom de boeken vastliggen

Deze bijzondere collectie ontstond in 1561, tijdens de Reformatie. De boeken waren bedoeld voor predikanten en studenten, maar ook voor iedereen die wilde leren lezen.

In de zestiende eeuw waren boeken kostbaar en schaars. Door ze vast te ketenen, voorkwam je diefstal. De kettingen zijn nog steeds te zien en geven de Librije haar unieke uitstraling. Het is een van de weinige overgebleven kettingbibliotheken ter wereld.

De collectie

De Librije huisvest ongeveer 5.000 boeken. De oudste drukken dateren uit de vijftiende eeuw, een tijdperk waarin ook de Sint-Stevenskerk in Nijmegen haar grootste vorm kreeg.

Je vindt er religieuze werken, wetenschappelijke boeken en historische manuscripten. De collectie is nog steeds intact en toegankelijk voor bezoekers.

Bijzondere kunstschatten in de kerk

Naast de Librije herbergt de kerk nog meer schatten. Het interieur combineert middeleeuwse pracht met zestiende-eeuwse eenvoud.

De koperen doopvont

Van koperen doopvonten tot muurschilderingen, elk detail vertelt een verhaal. Deze doopvont dateert uit 1527 en is een meesterwerk van vakmanschap.

Muurschilderingen

Het koper is bewerkt met reliëfs die Bijbelse verhalen uitbeelden. Het is een van de oudste en mooiste doopvonten van Nederland. De muren van de kerk zijn versierd met muurschilderingen uit de middeleeuwen.

Het Bader-orgel

Ze tonen religieuze figuren en symbolen. Sommige zijn bewaard gebleven, andere zijn in de loop der eeuwen hersteld. Het Bader-orgel werd gebouwd in 1639 en is een van de oudste nog werkende orgels van Nederland. Het instrument klinkt nog steeds tijdens concerten en diensten. De klank is warm en vol, precies zoals een orgel uit die tijd hoort te klinken.

De toren van de Walburgiskerk beklimmen

Wie de Sint-Walburgiskerk bezoekt, mag de toren beklimmen. De klim is stevig, maar het uitzicht beloont elke stap.

Hoogte en uitzicht

Vanaf 68 meter hoogte zie je de Hanzestad Zutphen in al haar glorie.

De klokken

De toren is 68 meter hoog en biedt een panoramisch uitzicht over de IJsselvallei en de historische binnenstad. Bij helder weer zie je zelfs de Veluwe liggen. De klim duurt ongeveer 15 minuten.

De toren huisvest meerdere klokken, waaronder een oude luidklok uit 1560. Tijdens de klim hoor je ze soms luiden. Het geluid is een onderdeel van de beleving en herinnert aan de eeuwenlange traditie van de kerk.

Bezoekersinformatie en rondleidingen

De Sint-Walburgiskerk is het hele jaar geopend voor bezoekers. Of je nu komt voor de Librije, de toren of gewoon om te genieten van de sfeer, er is voor ieder wat wils.

Openingstijden Librije

De Librije is geopend van dinsdag tot en met zaterdag van 10:00 tot 17:00 uur. Op zondag is de kerk open voor diensten, maar de Librije is dan gesloten. Check altijd de website voor actuele tijden.

Tickets en prijzen

Een ticket voor de kerk inclusief de Librije kost €7,50 voor volwassenen.

Bereikbaarheid

Kinderen tot 12 jaar betalen €3,50. De toren beklimmen kost €2,50 extra. Je kunt tickets online kopen of aan de deur.

De kerk ligt in het centrum van Zutphen, op loopafstand van het station. Wie meer wil weten over een middeleeuws monument in de stad, kan ook parkeren in de omliggende straten of in parkeergarage De Houtwal.

De kerk is rolstoelvriendelijk, maar wie graag een historische kerktoren wil beklimmen, moet er rekening mee houden dat dit hier alleen via trappen kan.

Of je nu een geschiedenisliefhebber bent of gewoon nieuwsgierig, de Sint-Walburgiskerk in Zutphen is een bezoek waard. De combinatie van architectuur, kunst en kennis maakt het tot een unieke ervaring. Neem de tijd, loop rond en laat de eeuwenoude verhalen op je inwerken.

Portret van Henk van der Linden, historicus over religieuze tradities in Nederland
Over Henk van der Linden

Henk schrijft al 20 jaar over Nederlandse en Europese cultuurgeschiedenis voor een breed publiek.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Monumentale Kerken en Kathedralen
Ga naar overzicht →