Sint Nicolaas vs Kerstman: De historische strijd om december
De historische oorsprong van beide figuren
December is in Nederland een strijdtoneel. Aan de ene kant Sint Nicolaas, aan de andere kant de Kerstman.
Bisschop van Myra, Father Christmas
Wie wint de maand? Laten we eerst terug in de tijd gaan, naar de wortels van deze twee iconen. De echte Sint Nicolaas leefde in de 4e eeuw in Myra, een stad in het huidige Turkije.
Hij was een bisschop en stond bekend om zijn giftigheid. Legenden vertellen over zijn hulp aan arme meisjes en zijn moed tegen onrecht.
Zijn sterfdag, 6 december, werd een vaste dag in de kerkelijke kalender.
In Engeland ontwikkelde zich rond dezelfde tijd de figuur van Father Christmas. Dit was oorspronkelijk een symbool van de feestvreugde, een groene reus die wijn en vlees bracht. Beide figuren hadden dus een heel andere start: Nicolaas was een heilige, Father Christmas een viering van de wintertijd. kw: oorsprong sinterklaas kerstman, verschil sint en kerstman ↗ Sint Nicolaas was een bisschop in de 4e eeuw in het huidige Turkije (Historiek)
Hoe Sinterklaas naar Amerika reisde
Het verhaal van de Kerstman begint eigenlijk in Nederland. Toen Nederlandse kolonisten in de 17e eeuw naar Nieuw-Amsterdam (het huidige New York) vertrokken, namen ze hun tradities mee.
Het Sinterklaasfeest was daar een groot onderdeel van. In de loop der tijd mengde de Nederlandse Sint Nicolaas zich met andere immigrantenverhalen. De naam veranderde van Sinterklaas naar Santa Claus.
Het paard werd ingeruild voor een slee en de staf kreeg een andere functie. Dit proces duurde decennia.
kw: sinterklaas amerika, santa claus oorsprong ↗ Nederlandse kolonisten brachten het Sinterklaasfeest in de 17e eeuw mee naar Nieuw-Amsterdam (New York) (Historiek)
De transformatie tot Santa Claus door Coca-Cola
Er is een hardnekkige mythe dat Coca-Cola de Kerstman heeft uitgevonden. Dat klopt niet, maar hun invloed was gigantisch. In de jaren dertig was de Kerstman nogal wisselend in uiterlijk; soms een enge man, soms een feeërieke verschijning.
In 1931 tekende illustrator Haddon Sundblom voor Coca-Cola een warme, vrolijke man met een rode jas.
Dit beeld werd de standaard. De rode jas, de witte bont rand en de vrolijke lach – het kwam door die reclames dat dit beeld over de hele wereld ging domineren.
kw: coca cola kerstman, haddon sundblom santa ↗ Illustrator Haddon Sundblom tekende in 1931 de iconische Kerstman voor Coca-Cola (Historiek)
Uiterlijke verschillen en overeenkomsten
Wie kijkt naar de twee figuren ziet duidelijke verschillen, maar ook overeenkomsten. Beide dragen rode kleding en hebben een witte baard.
Toch is de sfeer anders. De Sint draagt een mijter en een rode tabberd, vaak met een gouden kruis.
Hij rijdt op een wit schimmel paard over de daken. De Kerstman draagt een rode jas met wit bont en een bijpassende muts. Hij reist in een slee getrokken door rendieren, vooral de bekende Rendier Rudolf met zijn rode neus.
De woonplaatsen verschillen ook. Sint Nicolaas verblijft in Spanje (volgens de Nederlandse traditie) en vaart in november naar Nederland. De Kerstman woont op de Noordpool, in een ijzig koude werkplaats. kw: verschil uiterlijk sint kerstman, rendieren schimmel
De strijd om de decembermaand in Nederland
De echte strijd speelt zich af in de Nederlandse woonkamers en winkels.
Het gaat om de vraag: wanneer is het feest? De Sint houdt vast aan 5 december, Pakjesavond. De Kerstman claimt 25 december, Kerstmis en de geboorte van Jezus. De commercialisering speelt een grote rol.
Supermarkten als Albert Heijn en Jumbo beginnen steeds vroeger met kerstversiering. Soms liggen de kerstballen al naast de pepernoten.
Dit zorgt voor verwarring. Veel gezinnen vieren nog steeds Pakjesavond, maar de cadeaus worden duurder en groter.
Er is een duidelijke verschuiving merkbaar. Waar vroeger Pakjesavond het hoogtepunt was, wint Kerstmis terrein. Vooral bij jongere generaties wordt kerst steeds belangrijker.
De historische strijd om december draait dus om traditie versus nieuwe trends. kw: sinterklaas of kerstman nederland, pakjesavond kerst
Een keuze maken: Sint of Kerstman?
Hoe kies je nu eigenlijk? Het hangt af van wat je belangrijk vindt.
Laten we de twee opties langs de meetlat leggen. Traditie en religie: Sinterklaas is diepgeworteld in de Nederlandse katholieke geschiedenis.
Het is een feest van de heilige Nicolaas. Kerstman is meer een wereldlijk feest, vaak los van het religieuze kerstverhaal. Uitgaven: Pakjesavond draait om één avond cadeaus. Kerst is vaak een meerdaags gebeuren met cadeaus op 25 en 26 december.
De totale kosten voor kerst kunnen hoger liggen. Gebruiksgemak: Sinterklaas is duidelijk: surprises, gedichten en één avond.
Kerst is vaak meer gericht op eten, drinken en sfeer. De cadeaus zijn soms minder uitbundig verpakt. Tijd: Sinterklaas duurt kort (intocht in november, piek op 5 december).
Kerst duurt langer, met een hele maand voorbereiding. Voedsel: Bij Sint denk je aan pepernoten en chocoladeletters.
De keuzehulp
Bij Kerst aan gourmetten, fondue en kerstbrood. Kies voor Sinterklaas als je houdt van Nederlandse traditie, surprises en het specifieke verhaal van de bisschop van Myra.
Het is een feest voor kinderen met een duidelijke structuur. Kies voor de Kerstman als je houdt van een warme, internationale sfeer, kerstlichtjes en een meerdaags feest. Het is vaak meer gericht op samenzijn en eten.
Er is ook een middenweg: vier Pakjesavond op 5 december voor de kinderen en houd kerst voor de volwassenen. Of combineer ze: een klein cadeautje met Sint en een groot met kerst. De strijd om december hoeft niet te eindigen in een winnaar; het kan ook een prachtig samenspel worden.