Sint Ignatius van Loyola: De stichter van de Jezuïeten
Van soldaat tot pelgrim
Ignatius van Loyola begon niet als geestelijke, maar als een trotse Baskische soldaat.
Hij droomde van eer, roem en avontuur. Zijn leven veranderde in één klap tijdens een beleg in 1521. Ignatius raakte zwaargewond door een kanonskogel tijdens de verdediging van Pamplona.
De slag bij Pamplona, Verwonding en herstel
Terug in zijn geboortehuis in Loyola moest hij een zware operatie ondergaan. Tijdens zijn langdurig herstel verveelde hij zich enorm.
Hij vroeg om ridderromans, maar kreeg per ongeluk de levens van heiligen en een boek over het leven van Christus.
Die lectuur raakte hem diep. Het was het begin van een compleet nieuwe richting.
De spirituele ontwaking
Na zijn herstel besloot Ignatius niet terug te keren naar het leger.
Lezen van heiligenlevens, Visioen in Manresa
Hij koos voor een pelgrimsreis naar Jeruzalem, maar begon onderweg met een radicale bezinning. Zijn innerlijke strijd was intens en leidde tot een diepe spirituele crisis. In Manresa, in Spanje, zocht hij rust bij een klooster. Daar schreef hij zijn beroemde Geestelijke Oefeningen voor het eerst uit.
In een grot bij Manresa had hij een helder visioen dat zijn kijk op God voorgoed veranderde. Het was niet langer een God van straf, maar een God van liefde en keuze. Deze ervaring vormde, net als bij Sint Dominicus en zijn predikheren, de basis van een diepgaande spirituele vernieuwing binnen de ignatiaanse spiritualiteit.
De Geestelijke Oefeningen
De kern van het werk van Sint Ignatius van Loyola is de methode van de Geestelijke Oefeningen. Dit is geen boek om passief te lezen, maar een gestructureerd programma van gebed en reflectie.
Het helpt mensen om onderscheid te maken tussen wat hen dichter bij God brengt en wat hen afleidt. In de Geestelijke Oefeningen leer je om ‘onderscheid der geesten’ te maken. Dit betekent dat je leert voelen wat in je hart beweegt: troost of ontmoediging?
Ontwikkeling van de methode, Onderscheiding der geesten
Ignatius ontwikkelde een praktische methode waarbij je dagelijks reflecteert op je keuzes.
In Nederland worden deze oefeningen nog steeds aangeboden in retraites, bijvoorbeeld in het Ignatius Spiritualiteit Centrum in Nijmegen. De retraite duurt vaak een week en kost ongeveer €400 tot €600, inclusief maaltijden en verblijf.
Studie en de eerste metgezellen
Ignatius besloot zich verder te scholen. Hij was al wat ouder dan medestudenten, maar zette door.
Studie in Parijs, De geloften op Montmartre
Zijn droom om naar Jeruzalem te gaan, moest hij uitstellen vanwege de oorlog. In plaats daarvan studeerde hij in Parijs. Aan de universiteit van Parijs ontmoette hij studenten die net als hij op zoek waren naar zin en richting. Samen met zes anderen – onder wie de latere missionaris Franciscus Xaverius – legde hij in 1534 op de heuvel Montmartre een gelofte af.
Ze beloofde kuisheid, armoede en gehoorzaamheid, en wilden samen naar Jeruzalem trekken. Die plannen wijzigden, maar de band bleef hecht. ↗ Geloften afgelegd met zes metgezellen in 1534 (Wikipedia)
Oprichting van de Sociëteit van Jezus
Uiteindelijk bleek hun roeping niet in het Midden-Oosten, maar in Europa en de missiegebieden. Ignatius en zijn metgezellen wilden een nieuwe orde stichten die, in de geest van de heilige Franciscus van Assisi, flexibel en actief zou zijn.
Ze wilden niet in een klooster blijven, maar overal ter wereld inzetbaar zijn voor het geloof.
Pauselijke goedkeuring, Missiewerk en onderwijs
De pauselijke goedkeuring liet even op zich wachten. Sommigen vonden de naam ‘Sociëteit van Jezus’ te arrogant. Maar in 1540 gaf paus Paulus III eindelijk toestemming.
De Jezuïeten werden al snel bekend om hun onderwijs en missiewerk. In Nederland vind je nog steeds scholen en parochies die teruggrijpen op de ignatiaanse traditie, zoals het Ignatius College in Amsterdam. ↗ Orde officieel goedgekeurd in 1540 (KRO-NCRV)