Sint Antonius van Padua: Heilige voor verloren voorwerpen
Wie was Sint Antonius van Padua?
Jeugd in Lissabon, Intrede bij de Augustijnen
Sint Antonius van Padua is een van de bekendste heiligen ter wereld.
Hij werd geboren in 1195 in Lissabon, in Portugal. Zijn doopnaam was Fernando Martins de Bulhões, en hij kwam uit een rijke, adellijke familie.
Al op jonge leeftijd voelde hij zich sterk aangetrokken tot het geloof. Hij trad in bij de Augustijnen, een streng klooster in zijn geboortestad. Daar kreeg hij een grondige theologische opleiding en leerde Latijn en de kerkvaders kennen. Maar Fernando voelde zich niet op zijn plek in de luxe van het klooster.
Hij wilde een eenvoudiger, armer leven leiden, net zoals de armen die hij zag lijden in de straten van Lissabon.
Zijn verlangen naar een sober bestaan zou zijn leven voorgoed veranderen.
Overstap naar de Franciscanen
Ontmoeting met Franciscus, Missiewerk in Marokko
De ommekeer kwam toen hij Franciscus van Assisi ontmoette. Antonius was diep onder de indruk van Franciscus’ nederigheid en zijn passie voor de armen.
Hij besloot de Augustijnen te verlaten en sloot zich aan bij de nieuw opgerichte Orde der Franciscanen.
Antonius nam de naam Antonius aan en vertrok als missionaris naar Marokko. Daar wilde hij het geloof verkondigen aan de Moren. Helaas werd hij al snel ziek en moest hij terugkeren naar Europa.
Door een storm dreef zijn schip af naar Sicilië, waar hij per ongeluk aankwam in de haven van Messina. Daar vond hij onderdak bij de Franciscanen. Zijn reis veranderde van een missie naar het buitenland in een reis door Italië, waar zijn roem als prediker en wonderdoener zou beginnen.
Wonderen en predikingen
De preek voor de vissen, Het wonder van de ezel
Antonius was een fenomenale prediker. Zijn stem was luid en duidelijk, en hij kon de Bijbel uitleggen op een manier die iedereen begreep.
Zijn wonderen zijn legendarisch en worden nog steeds verteld. Een van de beroemdste verhalen is de preek voor de vissen.
In Rimini wilde Antonius graag een groep ketterse predikers overtuigen. Toen ze hem weigerden te horen, ging hij naar de zee en begon te prediken tegen de vissen. Volgens de legende staken de vissen hun koppen boven water en luisterden aandachtig. Een ander beroemd wonder is het wonder van de ezel.
In Toulouse weigerde een ezel het kruisbeeld van Christus te aanbidden dat op een altaar stond.
De eigenaar was een ongelovige man. Antonius liet de ezel drie dagen vasten en bracht hem toen naar het altaar. De ezel knielde en aanbad het kruis. De man werd bekeerd tot het geloof.
Patroonheilige van verloren voorwerpen
Oorsprong van de traditie, Gebeden tot Antonius
Antonius is de patroonheilige van verloren voorwerpen. Waarom? De reden ligt in een klein verhaal uit zijn leven.
Een goede vriend van Antonius had een kostbaar psalmboek gestolen. Toen Antonius het boek nodig had, bad hij tot God om het terug te krijgen.
Al snel daarna verscheen de dief, vol spijt, en bracht het boek terug. Vanaf dat moment begon de traditie zich te verspreiden. Mensen die iets kwijt waren, gingen bidden tot Antonius.
Ze zochten hem aan als de heilige die kon helpen bij het terugvinden van spullen. Vandaag de dag is het een levendige traditie in Nederland. Veel mensen bidden een speciaal gebed tot Antonius als ze hun sleutels, telefoon of portemonnee kwijt zijn. Een bekend gebed luidt:
"Sint Antonius, lieve heilige, help me bij het vinden van mijn verloren voorwerp. Als je het vindt, beloof ik je een aalmoes te geven."
Veel Nederlanders doen een kleine belofte, zoals een gift aan de kerk of een armlastige, als Antonius helpt.
Het is een praktische en persoonlijke manier van geloven.
Heiligverklaring en verering
Basiliek in Padua, Feestdag
Antonius stierf in 1231 op 36-jarige leeftijd in Arcella, bij Padua. Zijn dood was het begin van een enorme verering.
Hij werd heiligverklaard door Paus Gregorius IX in 1232, amper een jaar na zijn dood. Dat is zeer snel voor een heiligverklaring.
In Padua staat de prachtige Basiliek van Sint Antonius. Dit is een van de belangrijkste bedevaartsoorden ter wereld. Jaarlijks bezoeken miljoenen pelgrims de basiliek om de graftombe te zien en een kaarsje op te steken. Net zoals bij de vroege kerstening van de Lage Landen, is de basiliek een mengeling van romaanse en gotische stijl, met indrukwekkende kunstwerken binnenin.
De feestdag van Sint Antonius is op 13 juni. In Nederland wordt deze dag gevierd met speciale misvieringen in kerken, waarbij ook vaak wordt stilgestaan bij de bijzondere levensloop van Sint Pater Pio.
In sommige steden, zoals in Limburg, zijn er processies waarbij beelden van Antonius worden meegedragen. Het is een dag van gebed en dankbaarheid. Antonius is meer dan alleen een heilige voor verloren voorwerpen.
Hij is ook de beschermheilige van de armen, de reizigers en de zieken. Zijn leven toont aan dat eenvoud en nederigheid leiden tot grootse dingen, vergelijkbaar met de levenswandel van Franciscus van Assisi. Voor velen in Nederland blijft hij een baken van hoop in het dagelijks leven.