Nieuwe Kerk Delft: Het koninklijk grafkelder en Willem van Oranje
Stel je voor: je staat midden in Delft, de stad van Vermeer en van Oranje. Je kijkt omhoog en ziet die enorme toren boven je uittorenen.
Dit is de Nieuwe Kerk, een plek waar geschiedenis voelbaar is. Hier ligt de vader des vaderlands begraven en liggen de graven van ons koningshuis. Het is meer dan een kerk; het is een koninklijke necropolis, een plek van rust, historie en prachtige kunst.
Binnen voel je de eeuwen door de stenen gaan. Laten we samen deze plek ontdekken, van de zware grafkelder tot de top van de toren.
Geschiedenis van de Nieuwe Kerk
De Nieuwe Kerk begon klein, maar groeide uit tot een monument. De stad had een kerk nodig naast de al bestaande Oude Kerk.
Zo ontstond er een soort tweeling in het historische centrum. In de veertiende eeuw was er behoefte aan meer ruimte voor gelovigen.
Het houten kerkje en de bouw van de stenen basiliek
In 1396 begon de bouw van een stenen kerk op de plek van een eerdere houten kapel. Het werd een gotische basiliek met een indrukwekkend schip. Je ziet nu nog steeds die hoge muren en smalle ramen die zorgen voor een sfeer van rust en koude grandeur. De bouw duurde decennia, maar het resultaat is een klassieker onder de monumentale kerken van Nederland.
Een ramp trof Delft in 1536. Een verwoestende stadsbrand legde een groot deel van de stad in as.
De stadsbrand van 1536
Ook de Nieuwe Kerk liep zware schade op. Het dak werd vernield en veel interieur ging verloren. Toch herrees de kerk.
Na de brand kreeg het gebouw een nieuw dak en werden de ramen vernieuwd. Dit is duidelijk te zien aan de bouwstijl die nu de boventoon voert.
De Nieuwe Kerk Delft bleef staan als een baken van hoop. De geschiedenis van de stad en deze kerk zijn onlosmakelijk verbonden, zeker na de stadsbrand Delft.
Het praalgraf van Willem van Oranje
De blikvanger in de kerk is ongetwijfeld het mausoleum van Willem van Oranje. Het is een waar kunstwerk dat rust uitstraalt maar tegelijk indruk maakt.
Het staat centraal in het koor van de kerk. De bekende beeldhouwer en architect Hendrick de Keyser kreeg de opdracht.
Ontwerp van Hendrick de Keyser
Hij ontwierp een monument dat perfect past bij de renaissancestijl van die tijd. Het materiaal is voornamelijk zwart marmer en wit albast. De figuren zijn gedetailleerd en levensecht.
Het is een meesterwerk van de Nederlandse gouden eeuw. Zijn zoon Pieter de Keyser maakte het uiteindelijk af na het overlijden van zijn vader. Elk detail heeft een betekenis. Je ziet Willem liggend op een rustbed, omringd door beelden van de deugden.
Symboliek van het monument
Hij rust in een wapenrusting, maar zijn gezicht is vredig. De leeuwen bij zijn voeten symboliseren moed en waakzaamheid.
Rondom het graf zie je putti (engeltjes) die de rouwdragers uitbeelden. De hele opstelling vertelt het verhaal van een man die zijn leven gaf voor de vrijheid.
Het praalgraf Willem van Oranje is hier het tastbare bewijs van. De kunstenaar Hendrick de Keyser zorgde voor een mausoleum Delft dat uniek is in de wereld.
De Koninklijke Grafkelder
Wat de Nieuwe Kerk extra bijzonder maakt, is de grafkelder onder de vloer.
Dit is de laatste rustplaats van ons koningshuis. Het is een plek die wordt afgesloten met zware deuren en alleen toegankelijk is voor speciale gelegenheden. Sinds Willem van Oranje hier bijgezet werd, is de kerk de vaste rustplaats voor de Oranje-Nassau's. Je vindt hier de graven van prinsen, prinsessen en koningen.
Wie liggen er begraven?
Denk aan Koning Willem I, II en III. Ook Koningin Emma en Koningin Wilhelmina liggen hier.
Zelfs prins Claus ligt hier begraven. Het is een indrukwekkende lijst van namen die de Nederlandse geschiedenis hebben gevormd.
Toegankelijkheid en recente bijzettingen
De Koninklijke grafkelder Delft is daarmee een plek van nationale betekenis. De grafkelder is niet dagelijks open voor publiek. Meestal is de kelder alleen te bezichtigen tijdens Open Monumentendag of bij een speciale rondleiding.
Voor het publiek is de kist van Willem van Oranje zichtbaar in het grafmonument boven de vloer. De meest recente bijzetting was die van Prins Bernhard in 2004.
Zijn kist rust in de kelder naast die van zijn vrouw Juliana. Wil je de kelder in? Dan moet je vaak een speciale ticket boeken of meelopen met een georganiseerde tour. Het Oranje-Nassau bloed is hier duidelijk voelbaar.
De imposante toren van de Nieuwe Kerk
Als je de kerk uitloopt, kijk je automatisch omhoog. De scheve toren van Delft domineert de skyline van de stad.
Het is een bouwwerk van baksteen dat je van ver kunt zien. De toren meet exact 108,75 meter. Daarmee is het de tweede hoogste kerktoren van Nederland, na de Domtoren in Utrecht. Vanaf de top heb je een panoramisch uitzicht over de stad en de verre omtrek.
Hoogte en uitzicht
Je ziet de groene polders, de grachten en de daken van de historische binnenstad. Wie van Brabantse gotiek en vorstelijke historie houdt, kan op een heldere dag zelfs ver kijken richting Rotterdam en Den Haag.
De toren Nieuwe Kerk Delft is dus een must voor fotoliefhebbers. De toren heeft in de loop der eeuwen heel wat te verduren gehad.
Blikseminslagen en beklimming
Hij werd meermaals getroffen door bliksem. De laatste grote brand was in 1944, tijdens de oorlog. De torenspits werd zwaar beschadigd, maar gelukkig snel hersteld.
De beklimming is een flinke workout. Je moet 376 treden overwinnen voordat je boven bent.
De wenteltrap is smal en steil, maar onderweg zijn er plekjes om even uit te rusten. De hoogte toren Delft is imposant, maar de klim beloont je met een uitzicht dat elke meter waard is.
Bezoek plannen: Tickets en openingstijden
Wil je deze plek zelf ervaren? Dan is wat voorbereiding handig.
De kerk ligt midden in het centrum, dus parkeren kan een uitdaging zijn. Openbaar vervoer is vaak de beste optie.
Combiticket Oude Kerk
Bezoekers kunnen vaak kiezen voor een combiticket. Dit geeft toegang tot zowel de Nieuwe Kerk als de Oude Kerk, de andere historische kerk van Delft. Het scheelt een paar euro vergeleken met losse kaartjes. Een ticket voor alleen de Nieuwe Kerk kost ongeveer €5,-.
Een combiticket ligt rond de €8,-. Kinderen betalen vaak minder.
Check altijd even de website voor de actuele tarieven, want die kunnen wijzigen. De toren beklimmen kost apart geld, meestal rond de €4,- extra. Let op: er is een maximum aantal personen dat tegelijk naar boven mag vanwege de veiligheid.
Toren beklimmen en bereikbaarheid
De toren is open tijdens kerkbezoek, maar soms gesloten bij slecht weer of evenementen. De kerk zelf is meestal geopend van dinsdag tot en met zaterdag van 10:00 tot 17:00 uur en op zondag van 12:00 tot 17:00 uur.
Parkeren bij de Nieuwe Kerk in Amsterdam kan het beste op de parkeerplaatsen aan de rand van de stad.
Vanaf daar is het een korte wandeling door de historische straatjes. De Nieuwe Kerk Delft bezoeken is dus goed te doen, zolang je de tickets en openingstijden in de gaten houdt.