Klooster de Priorij Thabor: De geschiedenis van de Augustijnen

Portret van Henk van der Linden, historicus over religieuze tradities in Nederland
Henk van der Linden
Historicus en cultuurjournalist
Kloosterleven en Abdijen · 2026-02-15 · 4 min leestijd

De stichting van Priorij Thabor

De orde der Augustijnen, Locatiekeuze

Zoek je een plek waar rust en geschiedenis samenkomen? Dan ontdek je snel de charme van Priorij Thabor.

Dit klooster ontstond in de dertiende eeuw, rond 1260, in het groene hart van Nederland.

De Augustijnen kozen voor een stille plek bij Rijswijk, net buiten Den Haag. Dat was geen toeval. Ze zochten een plek dicht bij de stad, maar ver genoeg voor bezinning.

De orde der Augustijnen was een van de eerste die werkte met een vaste regel. Ze wilden niet als kluizenaars leven, maar als gemeenschap. Samen eten, bidden en studeren. De locatiekeuze was strategisch: waterrijke weilanden, een veilige omgeving en toch bereikbaar voor pelgrims.

Zo groeide Priorij Thabor uit tot een centrum van spiritualiteit. De naam "Thabor" verwijst naar de berg van de verheerlijking van Jezus.

Dat paste bij hun visie: zoeken naar goddelijke rust in een drukke wereld. De stichting was een gebeurtenis die de regio vormde. Vandaag nog voel je die historische lading als je er wandelt.

De regel van Sint-Augustinus in de praktijk

Gemeenschapsleven, Studie en contemplatie

De kern van het Augustijnenleven was de regel van Sint-Augustinus. Die regel was simpel maar krachtig: deel alles, werk samen, bid elke dag. Geen eigen bezit, geen eenzaamheid.

In Priorij Thabor leefde die regel elke dag. Broeders deelden kamers, spullen en tijd.

Gemeenschapsleven was het hart van de priorij. Ze aten samen in de refter, baden in de kapel en werkten in de tuin.

Dat zorgde voor een sterke band. Contemplatie was niet zweverig; het was een dagelijkse oefening. Een uur stilte na de vespers, een wandeling langs de vijver, een gebed bij kaarslicht.

Studie was even belangrijk als bidden. De broeders lazen teksten in het Latijn, kopieerden manuscripten en discussieerden over theologie.

Zo combineerden ze rust en denkwerk. De regel van Sint-Augustinus was geen strak keurslijf, maar een levend ritme dat paste bij hun tijd.

Culturele en theologische bijdragen

Schrijfwerk en manuscripten, Theologisch onderwijs

De Augustijnen van Thabor lieten een spoor na van kennis en schoonheid. Hun bibliotheek bevatte honderden manuscripten. Ze schreven niet alleen religieuze teksten, maar ook geschiedenis en natuurkunde.

Die manuscripten waren zorgvuldig gekopieerd, met versieringen in de marge. Theologisch onderwijs was een dagelijkse bezigheid.

Broeders gaven les aan novicen en bezoekers. Ze legden uit hoe de Bijbel gelezen moest worden, hoe je kon bidden en hoe je een deugdzaam leven leidde.

Dat onderwijs was toegankelijk, zonder jargon. Het ging over leven, niet over theorie alleen. De culturele bijdrage van Thabor reikte verder dan de muren.

Pelgrims namen verhalen mee, kunstenaars lieten zich inspireren. De priorij was een plek van ontmoeting tussen stad en land, tussen klooster en wereld.

Vandaag nog zie je die erfenis terug in kunst en literatuur uit de regio.

De impact van de Reformatie

Confiscatie van goederen, Verspreiding van de broeders

De zestiende eeuw bracht een radicale verandering. De Reformatie en de strijd rondom kloosters zette Nederland op z’n kop.

Kerken werden overgenomen, kloosters gesloten. Priorij Thabor ontkwam niet.

Rond 1570 werden de bezittingen geconfisqueerd door de nieuwe machthebbers. Geld, land en manuscripten verdwenen naar de stadskas of naar andere instellingen. De broeders werden verspreid.

Sommigen vluchtten naar het zuiden, anderen gingen ondergronds. Een paar bleven in de regio, als gewone burgers.

De gemeenschap viel uiteen, maar de herinnering bleef. De kapel werd een protestantse kerk, de tuin raakte in verval. Desondanks bleef de erfenis van de Augustijnen leven. Hun ideeën over gemeenschap en studie beïnvloedden later kloosters zoals Sint-Aegten en hun rijke erfgoed.

De Reformatie vernietigde niet alles; het veranderde de context. De priorij raakte in de vergetelheid, maar de verhalen bleven.

Archeologische vondsten en restanten

Opgravingen, Zichtbaar erfgoed vandaag

Vandaag kun je nog sporen van Priorij Thabor zien. Archeologen deden opgravingen in de jaren negentig en later.

Ze vonden funderingen van de kapel, delen van de refter en waterputten, die doen denken aan het verstilde leven van de broeders.

Die vondsten vertellen een verhaal van dagelijks leven: kookpotten, gereedschap, munten. De opgravingen lieten zien hoe het klooster was gebouwd. Stenen muren, houten vloeren, een centrale tuin.

Het was een compact complex, efficiënt en functioneel. Bezoekers kunnen nu nog delen van die structuur bekijken. Er is een wandelroute uitgezet met informatieborden. Het erfgoed is toegankelijk en gratis.

Je kunt er zelf op ontdekking. Neem een lunch mee, loop langs de vijver en lees de verhalen op de borden.

Voor wie meer wil weten, is er een kleine expositie in het naastgelegen museum. Zo ervaar je de sfeer van de Augustijnen, zonder franje.

Wil je zelf de sfeer proeven? Plan je bezoek op een doordeweekse dag. Dan is het rustiger en voelt de plek intiemer.

Neem een notitieboekje mee om indrukken vast te houden. En vergeet niet: dit is geen attractie, maar een plek van stilte en geschiedenis.

Respecteer de rust, en je krijgt er veel terug.

Portret van Henk van der Linden, historicus over religieuze tradities in Nederland
Over Henk van der Linden

Henk schrijft al 20 jaar over Nederlandse en Europese cultuurgeschiedenis voor een breed publiek.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Kloosterleven en Abdijen
Ga naar overzicht →