Het getijdengebed: Bidden op de ritmes van de dag
Wat is het getijdengebed?
De definitie van het breviergebed
Het getijdengebed is een manier van bidden die de dag indeelt in vaste momenten. Je bidt niet wanneer het uitkomt, maar op vaste tijdstippen.
Dat heet ook wel het breviergebed. Het is een eeuwenoude kloostertraditie die nu ook steeds meer door gewone mensen wordt ontdekt.
Je kunt het zien als een ritme dat je dag structureert. Elke gebedsronde heeft eigen psalmen, lezingen en gebeden. Zo wordt bidden niet iets losse, maar een vaste gewoonte die je helpt om stil te staan.
Veel mensen in Nederland zoeken rust in een drukke wereld. Het getijdengebed geeft die rust door je dag te verankeren in gebed. Je hoeft geen monnik te zijn om het te doen. Het past gewoon in een moderne agenda.
De geschiedenis van het bidden op vaste tijden
Joodse wortels
De traditie van bidden op vaste tijden komt uit het jodendom. In de Bijbel lezen we dat David en andere profeten zeven keer per dag baden.
Die gewoonte nam de vroege kerk over. Zo ontstond een ritme dat eeuwenlang bleef bestaan. In de vroege kerk werden gebedstijden steeds belangrijker. Mensen wilden niet alleen ’s ochtends en ’s avonds bidden, maar door de hele dag heen.
De regel van Benedictus
Zo ontstond een volledig systeem van getijden. De heilige Benedictus (rond 480-547) gaf het getijdengebed een vaste structuur.
Zijn Regel van Benedictus beschreef precies hoe en wanneer monniken moesten bidden.
Hij deelde de dag in met zeven gebedsmomenten. De Regel van Benedictus is nog steeds een belangrijk document voor kloosters in Nederland. Het zorgde ervoor dat de traditie niet verloren ging. Tot op de dag van vandaag volgen kloosters deze structuur.
De verschillende gebedsmomenten op een dag
Lauden (ochtend)
Lauden is het eerste gebed van de dag, meestal bij zonsopgang. Het is een gebed van lof en dankbaarheid.
Je bidt psalmen en lezingen die passen bij het begin van de dag. In Nederlandse kloosters begint Lauden vaak rond 6.30 uur. Het is een moment om de dag aan God toe te vertrouwen.
Sext (middag)
Veel mensen doen dit thuis met een gebedenboek of app. Sext is het middaggebed, rond het middaguur.
Het is een kort moment van stilte midden in een drukke dag. Je bidt om kracht en focus voor de rest van de middag. Het is een mooi moment om even te pauzeren.
Vespers (avond)
Even weg van de computer en de telefoon. Een paar minuten rust kan een groot verschil maken.
Vespers is het avondgebed, meestal rond 18.00 uur. Waar je in de ochtend kiest voor het ochtendgebed als kracht voor de nieuwe dag, is dit een moment van dankbaarheid voor de dag die achter je ligt.
Completen (nacht)
Je bidt psalmen die passen bij het einde van de dag. In veel kerken in Nederland worden vespers nog steeds gezongen. Je kunt het ook thuis doen. Het helpt om via een dagsluiting en avondgebed je dag in Gods hand te leggen en zo met aandacht af te sluiten.
Completen is het laatste gebed van de dag, vlak voor het slapen. Het is een gebed van overgave en rust.
Je bidt om bescherming en vrede voor de nacht. Veel mensen vinden Completen een fijne manier om de dag te eindigen. Het helpt om los te laten en te vertrouwen. Je kunt het doen met een kaarsje aan en een psalm.
Waarom het getijdengebed structuur en rust biedt
Onderbreking van de waan van de dag
Een drukke dag kan je meeslepen. Vergaderingen, mails, appjes — het stopt nooit.
Het getijdengebed onderbreekt die waan. Het haalt je uit de chaos en brengt je terug bij jezelf.
Verbondenheid met de wereldwijde kerk
Je hoeft niet lang te bidden. Een paar minuten is genoeg. Het gaat om de ritme, niet om de duur.
Als je bidt op vaste tijden, ben je niet alleen. Over de hele wereld bidt de kerk dezelfde psalmen en gebeden.
Dat geeft een gevoel van verbondenheid. In Nederland zijn er veel kerken waar je kunt aansluiten. Denk aan de Abdij van Berne of de Sint-Janskathedraal in Den Bosch. Je kunt ook online meebidden via apps.
"Bid op vaste tijden, en je zult merken dat je dag een ritme krijgt dat rust geeft."
Hoe begin je zelf met het getijdengebed?
Klein beginnen
Je hoeft niet meteen alle zeven gebeden te doen. Begin met één of twee momenten.
Bijvoorbeeld Lauden en Vespers. Kies tijden die bij jouw dag passen.
Gebruik van psalmen
Probeer het een week lang. Kijk hoe het voelt. Je kunt altijd uitbreiden als het bevalt.
De psalmen zijn de basis van het getijdengebed. Ze zijn eeuwenoud en vol emotie.
Vaste momenten kiezen
Je kunt ze hardop lezen of zingen. Er zijn psalmenboeken speciaal voor het getijdengebed. Bijvoorbeeld Het Getijdenboek van het Brevier. Daarin vind je de psalmen per dag.
Kies momenten die bij je routine passen. Misschien ’s ochtends bij het ontbijt of ’s avonds voor het slapen.
Zet een alarm of een herinnering in je telefoon. Het gaat om herhaling. Na een tijdje went het vanzelf. Je zult merken dat je uitkijkt naar die momenten van rust.
Handige apps en boeken voor het getijdengebed
Bidden Onderweg
Bidden Onderweg is een app van de Nederlandse kerk. Hij bevat het dagelijkse getijdengebed met psalmen en lezingen, een moderne vorm van werken en bidden volgens de regel van Benedictus.
De app is gratis te downloaden. Je kunt kiezen voor een eenvoudige versie of een uitgebreide. Handig voor onderweg of thuis.
Het Getijdenboek
Het Getijdenboek is een boek met alle psalmen en gebeden voor het getijdengebed.
Het is verkrijgbaar bij christelijke boekhandels in Nederland. De prijs ligt rond €25 tot €30. Een goede investering als je van tastbare boeken houdt.
Universalis
Universalis is een app en website met het getijdengebed in het Nederlands en Engels. De app kost ongeveer €5 per jaar.
Het is een fijne manier om te starten. Je kunt overal ter wereld meebidden met de kerk.