Heilige Maria Goretti: Patrones van de jeugd en vergeving
Je kent haar misschien niet meteen, maar Maria Goretti is een van de bekendste heiligen van de twintigste eeuw. Haar verhaal is kort, heftig en tegelijkertijd vol van hoop.
Het gaat over een meisje van elf jaar dat in 1902 in Italië werd vermoord, maar dat haar moordenaar op haar sterfbed vergaf. In Nederland wordt ze vooral vereerd door jongeren en ouders die troost zoeken bij onrecht. Ze is de patrones van de jeugd en van vergeving. In dit stuk lees je hoe haar leven verliep, wat er gebeurde en waarom haar verhaal vandaag nog steeds raakt.
Het korte leven van Maria Goretti
Armoede in Italië, Het gezin Goretti
Maria Goretti werd geboren op 16 oktober 1890 in Corinaldo, een klein dorp in de Italiaanse regio Marche. Haar ouders, Luigi Goretti en Assunta Carlini, leefden in armoede. Ze hadden een groot gezin en moesten hard werken om rond te komen.
Toen Maria nog maar een kind was, verhuisde het gezin naar een klein huisje in Nettuno, bij Rome.
Daar vond haar vader werk op de akkers. De omstandigheden waren zwaar.
Het gezin sliep met te veel mensen in één kamer en at wat er was. Maria was een vrolijk, gelovig meisje dat graag hielp. Ze bad elke dag en droomde van haar eerste communie.
Haar moeder leerde haar het rozenkransbidden, iets wat later een rode draad zou worden in haar verhaal.
In deze periode leerde ze ook Alessandro Serenelli kennen, de zoon van de verhuurder.
De fatale aanval door Alessandro Serenelli
De gebeurtenissen van 5 juli 1902, Weigering om toe te geven
Op 5 juli 1902 gebeurde het ondenkbare. Alessandro Serenelli, die toen 20 jaar oud was, probeerde Maria te verkrachten. Zij was pas elf en weigerde pertinent.
Ze zei nee en probeerde zich te verweren. Alessandro raakte in paniek en greep naar een mes dat in de kamer lag.
Hij stak haar veertien keer, waaronder in haar keel en longen. Maria bleef liggen, maar ze was nog in leven.
Haar moeder vond haar en bracht haar naar het ziekenhuis in Nettuno. Onderweg bleef Maria bidden. Ze had pijn, maar ze bleef rustig.
In het ziekenhuis bleek dat haar longen en darmen waren geraakt. De artsen wisten meteen dat ze het niet zou redden.
Desondanks bleef Maria tot het einde toe trouw aan haar geloof.
Vergeving op het sterfbed
Laatste woorden, Overlijden in het ziekenhuis
In het ziekenhuis van Nettuno sprak Maria nog enkele woorden. Tegen de zusters zei ze dat ze Alessandro vergaf.
Ze wilde niet dat hij zou sterven voor zijn daad. Diezelfde avond, op 6 juli 1902, overleed ze. Haar laatste woorden waren een gebed voor haar moordenaar. Die vergeving maakte haar sterfbed tot een moment van licht.
De verpleegsters en artsen waren diep geraakt. Ze hadden zelden zoveel rust gezien bij een kind dat zo’n pijn had. Maria’s moeder, die in het ziekenhuis naast haar lag, hoorde haar dochter zeggen: “Ik bid voor hem.” Die woorden zouden later een symbool worden van barmhartigheid.
De bekering van haar moordenaar
Visioen in de gevangenis, Verzoening met Maria's moeder
Alessandro Serenelli werd gearresteerd en veroordeeld tot dertig jaar gevangenisstraf. In de gevangenis kreeg hij een visioen.
Hij zag Maria, mooi en licht, die hem toelachte. Het was alsof ze hem persoonlijk vergaf. Hij begon te bidden en las elke dag de rozenkrans. Na enkele jaren schreef hij een brief aan de moeder van Maria, Assunta Carlini.
In die brief vroeg hij om vergeving, een diep menselijke daad die doet denken aan de vergevingsgezindheid van de heilige Edith Stein. Assunta antwoordde meteen en bezocht hem in de gevangenis.
Ze omhelsde hem en zei: “Mijn dochter heeft je vergeven, en ik ook.” Alessandro zat uiteindelijk 27 jaar vast.
Na zijn vrijlating werkte hij als tuinman en bleef hij trouw bidden. Later woonde hij de heiligverklaring van Maria bij, als een teken van echte verzoening.
Heiligverklaring en verering
Canonisatie in 1950, Patrones van de jeugd
Maria Goretti werd heilig verklaard op 24 juni 1950 door paus Pius XII. De plechtigheid vond plaats op het Sint-Pietersplein in Rome.
Er waren meer dan 500.000 mensen aanwezig, waaronder veel jongeren uit heel Europa. Paus Pius XII noemde haar de patrones van de jeugd. Sindsdien wordt ze wereldwijd vereerd, ook in Nederland, waar men ook troost vindt bij de heilige Liduina van Schiedam.
In Nederland zijn er kerken en scholen die naar haar zijn vernoemd.
Zo is er in Utrecht een Maria Goretti-kerk en in Amsterdam een parochie die haar draagt. Veel jonge meisjes en jongens kiezen haar als patroonheilige bij hun eerste communie. Haar feestdag, 6 juli, wordt in veel Nederlandse parochies gevierd met een speciale Mis en een rozenkransgebed.
Praktische tips voor verering in Nederland
Wat kun je zelf doen?
Wil je Maria Goretti beter leren kennen? Begin dan met haar rozenkransbidden.
In Nederland zijn er veel rozenkransgroepen in parochies, bijvoorbeeld in de Sint-Janskathedraal in ’s-Hertogenbosch. Je kunt ook een kaars aansteken in een kerk die haar draagt, zoals de Sint-Maria-Gorettikerk in Utrecht. Doe dat met een speciale intentie, bijvoorbeeld voor een jongere die het moeilijk heeft. Lees haar gebeden of koop een rozenkrans bij een lokale religieuze winkel.
In Nederland vind je die onder andere in Amsterdam (bijvoorbeeld bij de winkel van de Parochie van de Heilige Familie) of in Maastricht. Zoek je steun bij de heilige van de onmogelijke dromen? Een rozenkrans kost tussen de €5 en €15, afhankelijk van het materiaal.
Je kunt ook een Maria Goretti-medaille kopen, vaak voor €10 tot €20.
Bezoek een plek van verering
Draag die als reminder aan haar voorbeeld. Een bezoek aan een kerk die haar draagt, kan helpen om haar verhaal te voelen. In Nederland zijn er verschillende plekken.
De Sint-Maria-Gorettikerk in Utrecht is een rustige plek voor gebed en bezinning. In Amsterdam is er een parochie die regelmatig een rozenkrans bidt voor jongeren.
Plan je bezoek vooraf, check de openingstijden en neem de tijd om te bidden. Wil je meer leren over haar leven? In de bibliotheek of bij een boekhandel kun je een biografie vinden.
In Nederland zijn er boeken over heiligen te koop, vaak tussen de €10 en €25.
Kies een boek dat bij je past, bijvoorbeeld een eenvoudig kinderboek of een diepgaande studie. Lees het rustig, en neem de tijd om na te denken over wat je zelf kunt doen om haar voorbeeld te volgen.