Emmauspriorij Maarssen: Het leven van de broeders van Sint Jan

Henk van der Linden

Historicus en cultuurjournalist

Stel je voor: je loopt langs de Vecht, het water glinstert, en je hoort alleen maar stilte. Geen auto’s, geen drukte.

Op die plek, midden in Maarssen, vind je de Emmauspriorij. Dit is de plek waar de broeders van Sint Jan wonen, bidden en werken. Het is een klooster dat je niet alleen met je ogen ziet, maar voelt.

De rust is tastbaar. Het gebouw zelf, een meesterwerk van de Bossche School, ademt kalmte uit.

Je kunt hier binnenlopen voor een gebed, een gesprek of gewoon om even tot jezelf te komen. Het is een plek van traditie, maar ook van een frisse, moderne kloostergemeenschap. Ben je nieuwsgierig geworden? Laten we eens kijken hoe dit bijzondere klooster tot leven kwam.

Geschiedenis van het landgoed, De Reguliere Kanunnikessen

Het verhaal begint eigenlijk al veel eerder, op deze plek aan de Vecht. Voordat de broeders hier introkken, was dit al een plek van bezinning.

Het landgoed Vecht heeft een rijke geschiedenis en was eeuwenlang in handen van de Reguliere Kanunnikessen. Dit waren religieuze vrouwen die leefden volgens de regel van Augustinus. Zij zochten hier rust en verbondenheid met God.

Priorij Doornburgh werd in 1966 gebouwd

De zusters bouwden hier hun leven op. Ze hadden een eigen boerderij, een kloosterkerk en leefden van wat ze verbouwden en van giften.

Hun aanwezigheid gaf het gebied een speciale sfeer. Toen de gemeenschap in de twintigste eeuw kleiner werd, zochten ze een bestemming voor het terrein. Het was een plek met een diepe spirituele lading.

Het idee was om hier opnieuw een klooster te stichten, een plek van gebed en gastvrijheid. In 1966 werd de priorij Doornburgh gebouwd.

Dit was een nieuw kloostercomplex, ontworpen voor de zusters. Het gebouw was een voorbeeld van moderne kloosterbouw, maar met respect voor de historische context.

Ontwerp van Dom van der Laan

Het kreeg de naam ‘Doornburgh’, een naam die al eeuwenlang bij het landgoed hoort. Dit gebouw vormt nu het hart van de Emmauspriorij. De broeders van Sint Jan trokken hier later in en gaven het een nieuwe bestemming, terwijl ze de rust en de spirituele erfenis van de plek bewaarden.

Als je het klooster binnenstapt, valt meteen het licht op. Het is geen fel licht, maar een zacht, diffuus licht dat de ruimte vult.

Kenmerken van het gebouw

Dit is het werk van Dom Hans van der Laan, een van de belangrijkste architecten van de Bossche School. Zijn ontwerp is niet zomaar een gebouw; het is een beleving. Hij werkte met specifieke verhoudingen en materialen om een gevoel van rust en verbondenheid te creëren. De muren zijn van baksteen, de ramen zijn zorgvuldig geplaatst en de ruimtes lopen naadloos in elkaar over.

Dom van der Laan was een Benedictijner monnik en architect. Hij geloofde dat architectuur de ziel kan raken.

Zijn ontwerp voor Doornburgh is hier een perfect voorbeeld van. Hij gebruikte een bepaalde maatverhouding, de ‘schaal van drie’, om harmonie te creëren. Alles klopt: de hoogte van de muren, de grootte van de ramen, de afstand tussen de zuilen.

Het is een architectuur die je niet alleen ziet, maar die je voelt.

Wie zijn de broeders?

Het brengt je tot rust. Het gebouw heeft een aantal opvallende kenmerken. Zo is er de centrale kapel, een vierkante ruimte met een indrukwekkend altaar.

De zitbanken zijn van massief hout en staan in een cirkel rondom het altaar. Dit benadrukt de gemeenschap: iedereen zit samen, in een kring.

Hun missie in Nederland

De kamers van de broeders zijn sober en functioneel, met uitzicht op de tuin of de Vecht. Buiten is er een grote tuin, een moestuin en een boomgaard.

Het is een plek waar natuur en architectuur samensmelten op een wijze die doet denken aan de Abdij Sint-Benedictusberg. De broeders van Sint Jan zijn een relatief jonge kloostergemeenschap. Ze werden in 1975 opgericht in Frankrijk, in de buurt van Parijs.

Het is een congregatie van broeders die leven volgens de regel van Benedictus, maar met een eigen, moderne invulling.

Ze willen een gemeenschap zijn die openstaat voor de wereld, die gastvrij is en die zoekt naar een balans tussen gebed, werk en ontmoeting. De broeders zijn mannen die een eenvoudig leven leiden. Ze dragen een eenvoudig habijt en leven van hun eigen werk. Ze zijn geen monniken in de traditionele zin, maar ze zijn wel gewijd.

Ze zijn actief in het onderwijs, in pastorale zorg en in de begeleiding van jongeren. Hun spiritualiteit is positief en hoopvol.

Gebedstijden

Ze geloven in de kracht van de gemeenschap en in de waarde van een persoonlijke relatie met God. In 2013 kwamen de broeders naar Nederland. Ze vestigden zich in de voormalige priorij Doornburgh in Maarssen.

Dit was een bewuste keuze. De plek had al een spirituele geschiedenis en het gebouw paste bij hun manier van leven.

Hun missie is om een plek van rust en bezinning te zijn in een drukke wereld. Ze willen mensen ontvangen, luisteren en begeleiden. Ze willen laten zien dat geloof en spiritualiteit ook vandaag de dag relevant zijn.

Studie en apostolaat

Het leven in de Emmauspriorij is geregeld, maar niet strak. De dag is ingedeeld rondom het gebed, maar er is ook ruimte voor werk, studie en ontmoeting.

De broeders staan ’s morgens vroeg op, meestal rond half zeven. Ze beginnen de dag met gebed en meditatie.

Daarna is er tijd voor een ontbijt, vaak in stilte. De gebedstijden zijn het hart van de dag. Er is de vespers (middaggebed), de completen (avondgebed) en de viglie (nachtgebed).

Deze gebeden worden gezongen, vaak in het Latijn of in het Nederlands.

De broeders zitten in een cirkel rondom het altaar, wat de eenheid benadrukt. Het is geen formele ceremonie, maar een rustige, ingetogen viering. Iedereen kan meedoen, of je nu gelovig bent of niet. Naast het gebed is er tijd voor studie en werk.

De broeders bestuderen de bijbel, theologie of spiritualiteit. Ze werken in de tuin, in de keuken of in het gastenverblijf.

Jongerenactiviteiten

Sommige broeders zijn actief in het apostolaat: ze geven lezingen, begeleiden retraites of werken als geestelijk begeleider. Het apostolaat is een manier om hun geloof te delen met anderen, zonder te prediken. Het is een dienstbaarheid vanuit het hart.

De Emmauspriorij is een open klooster. Dat betekent dat je er niet alleen als broeder kunt wonen, maar ook als gast kunt verblijven.

Het klooster organiseert regelmatig activiteiten voor mensen die op zoek zijn naar rust of verdieping. Denk aan retraites, workshops en lezingen. De sfeer is altijd warm en uitnodigend.

Gastenverblijf

Een speciale doelgroep zijn jongeren. De broeders organiseren weekends en retraites voor scholieren en studenten.

Tijdens deze weekends is er aandacht voor stilte, gebed en gesprek. Maar er is ook ruimte voor ontspanning: een wandeling door de natuur, een spel of een muziekavond.

Het doel is om jongeren te helpen bij het vinden van hun eigen weg, in een wereld die vaak veel lawaai maakt. Het gastenverblijf van de Emmauspriorij is eenvoudig maar comfortabel. Er zijn kamers met een eigen wastafel, en er is een gedeelde badkamer.

Lezingen

De kamers zijn sober ingericht, met een bed, een tafel en een stoel.

Het ontbijt, de lunch en het diner zijn inbegrepen en worden vaak in stilte genuttigd. De kosten voor een verblijf zijn laag, om toegankelijk te blijven voor iedereen. Een weekend kost ongeveer €120,- per persoon. Regelmatig worden er lezingen georganiseerd over spirituele onderwerpen.

Deze lezingen worden gegeven door de broeders zelf of door gast sprekers. Onderwerpen kunnen zijn: de betekenis van gebed, de rol van de inspirerende kloostergemeenschap van de Beyart in de moderne tijd, of de spiritualiteit van de Bossche School.

“Komt allen tot Mij, die vermoeid en belast zijt, en Ik zal u rust geven.” – Matteüs 11:28

De lezingen zijn gratis toegankelijk en vinden plaats in de kapel of in de conferentieruimte. Het is een laagdrempelige manier om kennis te maken met het kloosterleven. De Emmauspriorij in Maarssen is een plek waar geschiedenis en spiritualiteit samenkomen.

Het is een gastvrij klooster dat openstaat voor iedereen, ongeacht achtergrond of geloof.

Of je nu komt voor een gebed, een retraite of gewoon om even te ontspannen, je bent welkom. Het leven van de broeders van Sint Jan is een voorbeeld van hoe je in alle eenvoud en verbondenheid kunt leven. Het is een plek van rust in een drukke wereld. Een plek om te ontdekken wat echt belangrijk is.