De legende van Sint Nicolaas: Wie was de bisschop van Myra echt?

Portret van Henk van der Linden, historicus over religieuze tradities in Nederland
Henk van der Linden
Historicus en cultuurjournalist
Christelijke en Nationale Feestdagen · 2026-02-15 · 6 min leestijd

Je kent het verhaal wel: een oude man met een witte baard, een rode mijter en een zak vol cadeautjes.

## Wie was de historische bisschop van Myra echt? Sint Nicolaas was een echte persoon. Hij leefde in de 4e eeuw na Christus en was bisschop in Myra, een stad in het huidige Turkije. Zijn geboorteplaats was Patara, een havenstad aan de Middellandse Zee. Hij stond bekend om zijn liefdadigheid en zijn geloof.

Maar wist je dat Sint Nicolaas echt heeft bestaan? Deze bisschop uit het oude Myra is veel meer dan alleen het inspiratiebron voor pakjesavond.

"Nicolaas was een man die het verschil maakte door zijn daden, niet alleen door zijn woorden."

Zijn levensverhaal zit vol drama, wonderen en een flinke dosis moed. Laten we eens duiken in de geschiedenis en ontdekken wie deze man echt was. De historische Nicolaas was een man met een missie. Hij gaf zijn rijkdom weg aan de armen en verdedigde de waarheid, zelfs als dat gevaarlijk was.

Geboorte in Patara, Bisschop in de 4e eeuw

Zijn roem als wonderdoener verspreidde zich snel, maar het was zijn karakter dat hem echt onderscheidde.

Veel mensen vragen zich af: hoe weten we zeker dat hij bestond? Er zijn oude geschriften en documenten die zijn leven beschrijven. Hoewel sommige details misschien zijn aangedikt, is de kern van zijn verhaal gebaseerd op historische feiten.

## De legende van de drie arme dochters Een van de beroemdste verhalen over Sint Nicolaas gaat over drie arme meisjes. Hun vader had geen geld om een bruidsschat voor ze te verzamelen, waardoor ze niet konden trouwen. In die tijd was dat een groot probleem, want zonder huwelijk hadden ze geen toekomst.

Hij overleed vermoedelijk op 6 december in het jaar 343, een datum die we nu nog steeds vieren. Nicolaas werd geboren in Patara, een stadje aan de kust van Lycië.

Goudstukken door het raam, De oorsprong van strooigoed

Zijn ouders waren rijke christenen, maar ze stierven vroeg aan een ziekte.

Hij erfde hun fortuin en besloot het te gebruiken om anderen te helpen. Op jonge leeftijd werd hij tot priester gewijd en later tot bisschop van Myra. Als bisschop was hij verantwoordelijk voor zijn gemeenschap.

## De redding van de onschuldig veroordeelden Een ander indrukwekkend verhaal gaat over drie generaals die ten onrechte waren veroordeeld. Ze stonden op het punt om geëxecuteerd te worden, maar Nicolaas bemiddelde bij de keizer om hun onschuld te bewijzen. Hij zou persoonlijk zijn verschenen om de waarheid te vertellen.

Hij stond bekend om zijn rechtvaardigheid en zijn zorg voor de armen. Tijdens de vervolging van christenen onder keizer Diocletianus bleef hij zijn geloof belijden, wat hem gevangenisstraf opleverde.

Drie generaals, Optreden tegen corruptie

Maar hij gaf nooit op. Nicolaas hoorde van hun situatie en besloot in het geheim te helpen.

Hij gooide ’s nachts een zak met goudstukken door het raam van hun huis. Het goud landde precies in de schoenen die bij de open haard stonden gedroogd.

Zo konden de meisjes toch trouwen en een gelukkig leven leiden. Dit verhaal vormt de kern van de historische oorsprong van de bisschop. Het gooien van goudstukken door het raam is de oorsprong van het strooigoed dat we nu bij Sinterklaas zien. Het symboliseert de vrijgevigheid van Nicolaas en de vreugde die het geeft om te geven.

In Nederland is strooigoed niet meer weg te denken uit het Sinterklaasfeest.

## Hoe Sint Nicolaas patroonheilige van kinderen werd Sint Nicolaas is de patroonheilige van kinderen, maar hoe is dat eigenlijk gebeurd? Het heeft te maken met een ander wonder dat hij zou hebben verricht. Volgens de legende redde hij drie scholieren die door een boze herbergier waren ontvoerd en vermoord.

Pepernoten, kruidnoten en marsepein liggen in de schoen of worden rondgestrooid. Het is een stukje geschiedenis dat nog steeds leeft. Dit verhaal laat zien dat Nicolaas niet alleen zorgde voor de armen, maar ook opkwam voor de onschuldigen.

Hij was een man van actie, die niet bang was om machtige figuren uit te dagen. Zijn moed maakte hem tot een symbool van gerechtigheid.

De opwekking van de drie scholieren, Beschermheilige van zeelieden

De drie generaals waren slachtoffers van een samenzwering. Ze werden vals beschuldigd van verraad en kregen de doodstraf.

Nicolaas reisde naar Constantinopel, de hoofdstad van het Byzantijnse Rijk, om de keizer te spreken. Volgens de legende liet Nicolaas de keizer zien dat de generaals onschuldig waren. Hij overtuigde hem met feiten en zijn geloofwaardigheid.

De generaals werden vrijgelaten en Nicolaas keerde terug als een held. Dit wonder verspreidde zijn roem nog verder.

Nicolaas zou de jongens hebben opgewekt uit de dood. Dit verhaal werd snel populair en maakte hem tot een beschermer van kinderen.

## De verplaatsing van de relikwieën naar Bari Na zijn dood werden de resten van Sint Nicolaas bewaard in Myra. Maar in 1087 gebeurde er iets bijzonders. Italiaanse zeelieden roofden zijn botten uit het graf en namen ze mee naar Bari, een stad in Italië. Dit was niet zomaar een diefstal – het was een daad van devotion.

Het toont aan dat hij niet alleen materiële hulp bood, maar ook spirituele bescherming. Naast kinderen is Sint Nicolaas, die centraal staat in de historische strijd om december, ook de beschermheilige van zeelieden.

Dit komt omdat hij ooit een schip in nood zou hebben gered tijdens een storm. De zeelieden riepen zijn hulp in en overleefden dankzij hem. In Nederland is deze connectie met de zee belangrijk. Ons land heeft een rijke maritieme geschiedenis, en Sint Nicolaas wordt gezien als een beschermengel voor vissers en handelaren.

Grafroof in 1087, De basiliek in Italië

Dit maakt hem extra relevant voor de Nederlandse cultuur. De zeelieden wilden de relikwieën beschermen tegen de veroveraars die Myra bedreigden.

Ze brachten ze naar Bari, waar een prachtige basiliek werd gebouwd. Deze kerk is nog steeds een bedevaartsoord voor christenen van over de hele wereld. De basiliek van Sint Nicolaas in Bari is een indrukwekkend bouwwerk.

Het werd gebouwd in de 11e eeuw en trekt jaarlijks duizenden bezoekers. De relikwieën worden er nog steeds vereerd en zijn een symbool van hoop en geloof.

Hoewel de botten niet meer in Myra zijn, blijft de herinnering aan Nicolaas levendig.

Zijn geboorteplaats en zijn graf zijn beide belangrijke plaatsen voor pelgrims. Het verhaal van zijn relikwieën laat zien hoe zijn invloed zich over de wereld verspreidde. Sint Nicolaas is veel meer dan een figuur uit een sinterklaasverhaal.

Hij was een man van geloof, moed en liefdadigheid. Zijn leven inspireert nog steeds miljoenen mensen, vooral in Nederland waar zijn feestdag een belangrijk onderdeel is van de cultuur. Of je nu in een schoen stopt of een kaarsje aansteekt, je eert een heilige met een rijke geschiedenis.

Portret van Henk van der Linden, historicus over religieuze tradities in Nederland
Over Henk van der Linden

Henk schrijft al 20 jaar over Nederlandse en Europese cultuurgeschiedenis voor een breed publiek.