De charismatische beweging: Spreken in tongen en genezing

Portret van Henk van der Linden, historicus over religieuze tradities in Nederland
Henk van der Linden
Historicus en cultuurjournalist
Bijbelverhalen en Christelijke Dogmatiek · 2026-02-15 · 5 min leestijd

Je hebt vast wel eens gehoord van die 'rare' christenen die in een taal spreken die niemand kent, of die geloven dat zieken beter kunnen worden door gebed.

Dat is de charismatische beweging. Het voelt soms alsof je een wereld binnenstapt die spannend is en misschien een beetje intimiderend. In Nederland zie je deze stroming overal, van kleine huisgroepen tot grote conferenties in de RAI of op de Zeven Heuvelen. Laten we eens rustig kijken wat dit nu eigenlijk is, zonder ingewikkelde theologische termen.

Wat is de charismatische beweging eigenlijk?

De charismatische beweging is een stroming binnen het christendom die gelooft dat de 'gaven van de Geest' vandaag de dag nog steeds actief zijn.

Denk aan spreken in tongen, genezing van ziekten en profetie. Het is een stuk losser en emotioneler dan de traditionele kerken die je misschien kent. Het draait om een directe ervaring met God, hier en nu.

In Nederland begon deze beweging echt te groeien in de jaren zestig en zeventig. Het was een soort tegencultuur tegen de strenge, formele kerk van die tijd.

Mensen zochten naar spiritualiteit die voelbaar was. Je zag het ontstaan in pinkstergroepen, maar ook binnen de Rooms-Katholieke Kerk.

Het is niet gebonden aan één specifieke denominatie; het gaat om de beleving. Een goede definitie is simpel: het is een geloofsgemeenschap waar de Heilige Geest centraal staat. Geen droge dogma's, maar een levendige relatie. Je merkt het meteen als je binnenloopt.

Er is muziek, er wordt geluid gemaakt, en mensen zijn open over hun gevoelens. Het voelt minder als een dienst en meer als een familiesamenkomst.

De kern: Spreken in tongen en genezing

Het meest bekende kenmerk is wel het spreken in tongen. Dit heet in de theologie 'glossolalie'. Het betekent dat iemand in een taal spreekt die niet van deze wereld is, of een onbekende aardse taal.

Voor de buitenstaander klinkt het als gebabbel, maar voor de gelovige is het een manier om rechtstreeks met God te bidden.

In Nederlandse gemeentes gaat dit vaak heel ontspannen. Tijdens een aanbiddingslied, bijvoorbeeld een nummer van Opwekking, kan iemand zachtjes beginnen te spreken in tongen.

Het is niet bedoeld om anderen te shockeren, maar als persoonlijk gebed. Sommige mensen doen het continu, anderen alleen in gebedstijd. Het is een persoonlijke ervaring die je niet kunt forceren.

Daarnaast is de genezing een groot onderdeel. Het idee is dat Jezus nog steeds geneest door zijn Geest.

Dit gaat niet alleen over lichamelijke ziekten, maar ook over emotionele wonden. In Nederland zie je dit bijvoorbeeld bij conferenties van stichting 'De Bron' of in de 'Beweging van Mozes'. Mensen leggen handen op elkaar en bidden voor genezing van rugklachten, depressies of verslavingen. Er is wel een verschil in hoe dit gaat.

Sommige gemeentes geloven in 'de woorddienst' waar genezing automatisch gebeurt door het geloof alleen. Anderen gebruiken olie en een specifieke gebedspraktijk.

Het belangrijkste is dat het geloof in een actieve God centraal staat.

Het is geen magie, maar een vertrouwen op God.

Verschillende gezichten in Nederland

De beweging is niet eenvormig. Je hebt de 'vrijere' stromingen, zoals de pinkstergemeenten.

Hier is de dienst vaak spontaan. De voorganger laat zich leiden door de werking van de Heilige Geest, en de dienst kan langer duren dan gepland.

Denk aan gemeentes als 'Geloven in Amsterdam' of de 'Vrije Evangelisatie'. Ze zijn informeel en richten zich op jonge gezinnen. Daarnaast heb je de 'liturgische' variant binnen de Rooms-Katholieke Kerk.

Hier heet het de 'Charismatische Vernieuwing'. Het is wat ingetogener, maar de kern is hetzelfde: bidden in tongen en geloven in genezing. Je vindt dit bijvoorbeeld in parochies in Limburg of bij de 'Katholieke Charismatische Vernieuwing Nederland'. Ze combineren de klassieke mis met de levendigheid van de charismatische beweging.

Prijzen voor conferenties variëren. Een dagkaart voor een evenement zoals 'Opwekking' (het grootste pinksterconferentie in Nederland) kost rond de €25 tot €30 voor volwassenen.

Voor een heel weekend inclusief kamperen ben je al snel €70 à €80 kwijt. Kleine, lokale bijeenkomsten in een zaaltje zijn vaak gratis, maar vragen een vrije gift.

Er zijn ook specifieke 'schools' of cursussen. De 'School van de Geest' kost vaak niets, maar je moet wel lid zijn van de gemeente. Sommige organisaties, zoals 'Global Awakening Netherlands', bieden betaalde trainingen aan voor gebedsgenezers die verlangen naar liefde, vreugde en vrede.

Een weekendcursus kan tussen de €50 en €150 kosten. Het is een investering in je geloofsleven, maar het hoeft niet duur te zijn.

Praktische tips voor beginners

Als je nieuwsgierig bent, hoef je niet meteen in een dienst te springen waar iedereen hardop spreekt. Begin klein.

Zoek online naar een online dienst van een charismatische gemeente in Nederland. Kijk eens naar een uitzending van 'Stem van de Geest' of verdiep je in de wonderen van Jezus bij een lokale pinkstergemeente.

Zo kun je wennen aan de sfeer zonder druk. Als je besluit fysiek te gaan, kies dan voor een 'startersdienst'. Veel gemeentes hebben speciale diensten voor mensen die nieuw zijn. Die zijn vaak rustiger en minder intensief.

Kleed je comfortabel; er wordt veel gezongen en soms bewogen, dus een spijkerbroek en sneakers zijn perfect.

Probeer het zelf uit. In je eigen kamer, zonder publiek, kun je beginnen met zachtjes bidden. Vraag God om de Geest te geven en probeer klanken te maken die niet uit je hoofd komen, maar uit je hart.

Het hoeft geen perfecte taal te zijn; het is een persoonlijk gebed. Geen haast, gewoon doen.

Let op je grenzen. Niet elke gemeente is gezond.

Er zijn groepen die te ver gaan en manipuleren. Vraag altijd: voelt dit veilig? Voelt dit liefdevol? In Nederland is de 'Hulpverlening bij Nieuw Religieuze Bewegingen' (HNR) een goede plek om te checken of een groep betrouwbaar is.

Blijf kritisch, maar sta open voor wat God kan doen. Tot slot, geniet ervan.

De charismatische beweging is niet bedoeld om angstig te maken, maar om vreugde te brengen.

Het is een manier om God te ontmoeten die voelt als een warm bad. Of je nu in een grote zaal in Utrecht zit of in een klein kamertje in Groningen, de kern is altijd liefde en verbinding.

Portret van Henk van der Linden, historicus over religieuze tradities in Nederland
Over Henk van der Linden

Henk schrijft al 20 jaar over Nederlandse en Europese cultuurgeschiedenis voor een breed publiek.