Betekenis van de naam Filippus: De vriend van paarden

Portret van Henk van der Linden, historicus over religieuze tradities in Nederland
Henk van der Linden
Historicus en cultuurjournalist
Betekenis en Oorsprong van Nederlandse Namen · 2026-02-15 · 6 min leestijd

Ken je dat? Een naam die meteen een beeld oproept. Filippus.

Het klinkt sterk, een beetje klassiek, en direct. Meteen denk je aan paarden, aan adel, aan oude verhalen. Waarom eigenlijk?

Het is de betekenis die in de naam verstopt zit: 'vriend van de paarden'. Dat is veel meer dan alleen een mooie klank. Het vertelt een verhaal over kracht, loyaliteit en een speciale band met dieren.

In Nederland zie je die naam in allerlei gedaantes terugkomen, van de Bijbel tot aan het koningshuis. Laten we er eens induiken. Waar komt die naam vandaan en wat maakt 'm zo bijzonder?

Griekse herkomst en betekenis

Philos en Hippos, Aristocratische associaties

De naam Filippus komt uit het Oud-Grieks. Hij is samengesteld uit twee woorden: philos en hippos.

Philos betekent 'vriend' of 'liefhebber'. Hippos is het woord voor paard.

Simpelweg betekent Filippus dus 'paardenvriend'. Dat klinkt direct logisch, toch? In de Griekse oudheid was dit een naam met aanzien.

Paarden waren niet zomaar dieren. Ze waren een teken van rijkdom, macht en vooral van adel.

Alleen de allerrijksten konden zich paarden veroorloven, en dan met name de snelle, sterke paarden voor oorlog en sport. Een 'paardenvriend' was dus eigenlijk iemand die bij de elite hoorde. Het was een titel die status uitdrukte, net zoals we vandaag de dag soms praten over een 'autoliefhebber' met een knipoog naar duur speelgoed. Deze Griekse oorsprong heeft de naam een soort onverwoestbare charme gegeven.

Hij voelt klassiek en tegelijkertijd krachtig. In Nederland hebben we die liefde voor paarden overigens ook.

Denk aan de Friezen, die trotse paardenrassen, of aan de traditie van de rijvereniging. De betekenis van de naam Filippus sluit dus mooi aan bij een cultuur die paardrijden waardeert.

Filippus in de Bijbel

De apostel Filippus, De evangelist Filippus

De naam duikt op in het Nieuwe Testament. Daar leer je twee belangrijke figuren kennen die Filippus heten.

De eerste is een van de twaalf apostelen, een directe volgeling van Jezus. Hij was een van de eerste die Jezus volgde, en hij bracht anderen, zoals Nathanaël, naar hem toe. Hij speelde een beslissende rol in het vroege christendom.

De tweede Filippus is de evangelist. Deze man speelt een hoofdrol in het Bijbelboek Handelingen.

Hij is degene die de eerste bekering van een niet-Jood tot het christendom begeleidt: de schatmeester van de koningin van Ethiopië. Dat was een enorme stap voor de verspreiding van het geloof. In de Bijbelverhalen is Filippus iemand die direct handelt en vragen stelt. Deze Bijbelse connectie heeft de naam in Nederland een sterke, historische lading gegeven.

Vooral in de Bijbelbelt, de regio's waar het protestantse geloof diep geworteld is, komt de naam nog regelmatig voor. Hij roept een beeld op van trouw en overtuiging. De combinatie van de Griekse betekenis en de Bijbelse geschiedenis, net als bij de betekenis van de naam Stefanus, maakt de naam tot een rijke, laagjes-achtige naam.

Koninklijke dragers van de naam

Macedonische koningen, Spaanse en Franse vorsten

Als er één naam is die koninklijk klinkt, is het Filippus (of de variant Filips). De geschiedenis kent een lange rij van koningen en keizers die deze naam droegen.

De beroemdste is waarschijnlijk Philippus II van Macedonië. Hij was de vader van Alexander de Grote, de man die een enorm rijk stichtte. Alleen al door hem voelt de naam 'machtig'.

Maar ook dichter bij huis komt de naam voor. In Spanje was Filips (Felipe) een veelvoorkomende koningsnaam.

Denk aan de beroemde 'Filips de Tweede', die een cruciale rol speelde in de Europese geschiedenis, ook in relatie tot Nederland tijdens de Tachtigjarige Oorlog. In Frankrijk hadden ze Lodewijk, maar de variant Filips duikt ook op in de adelsgeschiedenis. In Nederland kennen we de naam vanuit het koningshuis als 'Filips'. De vader van prins Bernhard was bijvoorbeeld prins Bernhard van Lippe-Biesterfeld, maar de naam Filips duikt op in de stamboom van Europese adellijke families, net zoals we de betekenis van de naam Johanna terugzien in onze rijke religieuze tradities.

Het maakt de naam tot een symbool van adel en bestuur. Als je je kind deze naam geeft, geef je hem een stukje historische zwaarte mee.

Modieuze varianten van Filippus

Philip, Filip, Flip

De naam is in de loop der eeuwen wat veranderd. De klassieke vorm is Filippus, maar in Nederland zijn we zuiniger gaan schrijven.

De meest voorkomende vorm is nu Filip (met een 'f') of Philip (met een 'ph'). Beide zijn correct en worden veel gebruikt. Je hebt ook de wat lossere, vriendelijke varianten.

In Nederland is Flip een heel bekende bijnaam. Het is een typisch Hollandse, warme roepnaam.

Flip klinkt minder formeel en toegankelijker dan de volledige naam. Een andere optie is Pim, die soms als verkorting wordt gebruikt, hoewel die officieel bij 'Willem' hoort, zie je die mix ook weleens. Wie gaat voor de internationale variant kiest voor 'Philip' (zoals de Britse prins Philip). De spelling met 'ph' voelt wat internationaler en chiquer.

De variant 'Filip' is wat strakker en moderner. Qua uitspraak zijn er in Nederland weinig verschillen, het is vooral een kwestie van smaak welke schrijfwijze je prefereert.

Populariteit en naamtrends

Internationaal gebruik, Nederland

De naam Filippus is een echte 'evergreen'. Hij verdwijnt nooit helemaal uit de mode, maar hij schommelt wel in populariteit.

In Nederland zie je de laatste jaren een lichte opleving van klassieke, bijbelse namen.

Namen als Samuel, David en ook Filip (of Philip) winnen terrein ten opzichte van de moderne, creatieve namen van de jaren '90 en '00. Wat je vaak ziet, is dat ouders kiezen voor een sterke, traditionele naam met een rijke betekenis. Zo is de betekenis van de naam Christiaan een prachtig verhaal om aan je kind te vertellen.

Het is een naam die staat voor loyaliteit en kracht. Bovendien is de naam internationaal makkelijk uit te spreken. Of je nu in Amsterdam, Brussel of Londen bent, 'Philip' of 'Filip' is overal bekend. Als je kijkt naar de trend voor de toekomst, verwacht ik dat de klassieke namen blijven.

We zoeken naar houvast en betekenis. Filippus biedt dat. Het is een naam die je niet snel zult horen bij de allergrootste trendgevoelige groep, maar hij behoudt zijn status bij mensen die houden van geschiedenis en betekenis.

Hij past perfect bij de huidige voorkeur voor robuuste, historische namen.

Praktische tips voor de naam Filippus

Overweeg je deze naam voor je kind? Hier zijn een paar dingen om over na te denken.

Ten eerste: de roepnaam. Kies je voor de volle, formele klank van Filippus, of ga je meteen voor Flip of Philip?

In Nederland is de roepnaam vaak doorslaggevend. Flip is heel gezellig, Philip klinkt volwassen en zakelijk. Ten tweede: de spelling.

Ga je voor de 'f' of de 'ph'? De spelling 'Filip' is in Nederland de meest gangbare, maar 'Philip' wordt ook veel gebruikt. Bedenk welke uitstraling je zoekt. 'Philip' voelt net iets internationaler, 'Filip' voelt stevig en Nederlands.

Ten derde: de combinatie met de achternaam. Een naam als Filippus is best lang.

Als je achternaam ook lang is (bijvoorbeeld Van der Meulen), kan een kortere roepnaam als Flip of Philip fijner zijn. Probeer het eens hardop uit.

"Goedemiddag, met Filip..." Voelt het goed? Dan zit je goed. Het is een naam met ziel, geschiedenis en een prachtig verhaal.

Portret van Henk van der Linden, historicus over religieuze tradities in Nederland
Over Henk van der Linden

Henk schrijft al 20 jaar over Nederlandse en Europese cultuurgeschiedenis voor een breed publiek.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Betekenis en Oorsprong van Nederlandse Namen
Ga naar overzicht →