Advent 2026: De betekenis van de vier zondagen voor Kerst

Portret van Henk van der Linden, historicus over religieuze tradities in Nederland
Henk van der Linden
Historicus en cultuurjournalist
Christelijke en Nationale Feestdagen · 2026-02-15 · 4 min leestijd

Advent 2026 voelt voor veel Nederlanders als een warme, knusse opmaat naar Kerst.

Je ruikt de dennengeur, ziet de kaarsen branden en hoort misschien wel een kerstliedje op de radio. De vier zondagen voor Kerst hebben een diepere betekenis, zowel in ons geloof als in onze cultuur.

Ze helpen je stilstaan bij het wachten, de hoop en het licht dat komt. In Nederland is dit een traditie die generaties langzaam heeft vormgekregen, van de kerk tot aan de huiskamer. Laten we samen ontdekken wat Advent precies betekent en hoe je het in 2026 kunt beleven.

Wat is de Adventstijd?

Betekenis van het woord 'Adventus'

Advent komt van het Latijnse woord 'adventus', wat 'komst' betekent. Het verwijst naar de komst van Jezus Christus, zowel naar zijn geboorte als naar zijn wederkomst.

In Nederland begint de kerkelijke kalender vaak met deze periode, waardoor het een spiritueel beginpunt vormt.

Start van het kerkelijk jaar

Het is een tijd van verwachting, niet alleen religieus, maar ook in de dagelijkse sfeer van gezelligheid en voorbereiding. Veel gezinnen gebruiken deze weken om rustig toe te leven naar Kerstmis. Advent markeert het begin van het kerkelijk jaar in de christelijke traditie.

In Nederland start dit meestal eind november, afhankelijk van de zondag die valt. Het is een periode van vier weken, waarin elke zondag een speciale betekenis heeft.

Deze start zet de toon voor de komende feestdagen en helpt je om even pas op de plaats te maken. Zo ontstaat er ruimte voor reflectie en vreugde.

Wanneer begint Advent in 2026?

Berekening van de datum

Advent begint altijd op de zondag die valt tussen 27 november en 3 december.

In 2026 valt de eerste adventszondag op 29 november. Dit is de zondag die het dichtst bij 30 november ligt, de feestdag van Sint Andreas.

De vier zondagen

De exacte datum hangt af van de paascyclus, maar de regel blijft consistent. Je kunt dit makkelijk terugvinden in een kerkelijke kalender of online agenda. De vier adventszondagen in 2026 zijn: 29 november, 6 december, 13 december en 20 december. Elke zondag heeft een eigen thema, vaak rond hoop, vrede, vreugde en liefde, die prachtig samenkomen in de diepere symboliek van de vier kaarsen.

In Nederland worden deze dagen vaak gevierd met een adventskrans of kalender.

De laatste zondag, 20 december, is de zondag voor Kerstavond. Zo bouwt de spanning langzaam op naar het kerstfeest.

De symboliek van de adventskrans

Johann Hinrich Wichern (1839)

De eerste adventskrans werd in 1839 bedacht door de Duitse theoloog Johann Hinrich Wichern.

Hij wilde kinderen in een weeshuis helpen aftellen naar Kerst met een visueel hulpmiddel. Zijn idee verspreidde zich snel naar Nederland, waar het uitgroeide tot een geliefde traditie.

De vier kaarsen

Wichern gebruikte een grote krans met vier kaarsen, plus een centrale kaars voor Kerstavond. Dit simpele ontwerp inspireerde tot de moderne versies die we nu kennen. Elke kaars in de adventskrans vertegenwoordigt een zondag en een thema: hoop, vrede, vreugde en liefde. In Nederland zie je vaak vier paarse kaarsen, soms met een roze kaars voor de derde zondag.

De krans zelf is gemaakt van groen takken, zoals dennentakken, wat eeuwenoud is en symbool staat voor eeuwig leven.

Je kunt kant-en-klare kransen kopen bij winkels zoals de Hema of Action, vanaf ongeveer €10 tot €25. Zelf maken met takken uit het park is ook een optie, voor nog geen €5 aan materialen.

Liturgische kleuren tijdens de Advent

Paars als kleur van inkeer

Paars is de dominante kleur tijdens Advent in Nederlandse kerken. Het symboliseert inkeer, bezinning en boete, passend bij de wachttijd.

In veel huizen zie je deze kleur terug in decoraties, zoals kaarsen of linten. Het helpt je om even te vertragen en je voor te bereiden op Kerst. Deze traditie komt voort uit de liturgische voorschriften van de Rooms-Katholieke Kerk, die in Nederland breed gevolgd wordt.

Roze op Gaudete-zondag

Op de derde zondag (Gaudete) wordt de liturgische kleur roze gebruikt in plaats van paars. Deze zondag, 13 december 2026, staat in het teken van vreugde en hoop.

In Nederlandse kerken zie je vaak roze kaarsen of paramenten terug. Het breekt de somberheid en viert de naderende komst van Christus.

Veel gezinnen passen dit thuis toe met een roze accent in de krans of tafeldecoratie.

Adventskalenders: van krijtstreepjes tot chocola

De eerste gedrukte kalenders

De eerste gedrukte adventskalender verscheen in 1908 in München, Duitsland. Deze vroege versies waren eenvoudig, vaak met krijtstreepjes of plaatjes om af te tellen.

In Nederland raakte de kalender populair na de Tweede Wereldoorlog, via Duitse invloeden. Tegenwoordig vind je ze in elke speelgoedwinkel, van basic tot luxe. Het idee blijft hetzelfde: elke dag een klein cadeautje of verrassing tot Kerst.

Moderne varianten

Tegenwoordig zijn er adventskalenders in alle soorten en maten, van chocolade tot thee.

In Nederland kun je ze kopen bij Albert Heijn, Jumbo of Bol.com, met prijzen vanaf €5 voor een simpele chocoladekalender tot €50 voor een luxe versie met speelgoed. Populaire merken zijn Lindt voor chocolade of The Body Shop voor beauty-producten. Voor kinderen zijn er kalenders met LEGO of Playmobil, vaak rond €20-€30. Je kunt ook zelf een kalender maken met kleine briefjes of cadeautjes, voor nog geen €10 aan spullen.

Portret van Henk van der Linden, historicus over religieuze tradities in Nederland
Over Henk van der Linden

Henk schrijft al 20 jaar over Nederlandse en Europese cultuurgeschiedenis voor een breed publiek.